nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG AurP zf:amrjIq isMhu Print E-mail
prmjIq isMG dfKf   
Friday, 19 February 2010
nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dIaF

iswK pMQ nfl gdfrIaF

nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG AurP zf:amrjIq isMhu

MASTER TARA SINGH& Dr.Amarjit Singh

  *ihMdU Grfxy aMdr, ipqf gopI cMd dy Gr pYdf ho ky nfnk cMd qoN bxy mfstr qfrf isMG dy ihMdU moh ny iswK kOm nMU 1947 c ihMdU glfmI dy sMglF c nUiVaf.

*aKOqI zf:amrjIq isMhu iks ihMdU Grfxy aMdr qy iks siqkfr Xog ipqf dy Gr pYdf hoieaf, ies vfry iswK kOm nMU koeI jfxkfrI nhIN hY. jfxkfrI hFsl krn vfilaF nMU zf:amrjIq isMhu vwloN afpxy sfQIaF rfhIN jfno mfrn dIaF DmkIaF idwqIaF jFdIaF hn?

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG 1885 eI: ivwc mgrbI(pMjfb) hrIafl ielfkf pTohr ivwc pYdf hoieaf. ipqf gopI cMd ny ies bflk df nfm nfnk cMd rwiKaf jo ik ihMdU sMskfrF ivwc jMimaf, ihMdU sMskfrF ivwc pilaf qy ihMdU sMskfrF ivwc Kyzdf hoieaf jvfn hoieaf, jvfn hox qy ieh nfnk cMd, mfstr qfrf isMG bixaf.

*zf:amrjIq isMhu kdoN ikwQy qy iks ielfky ivwc pYdf ho ikvyN ihMdU puwqr qoN zf:amrjIq isMhu qwk df sPr qih kr igaf ies dI koeI jfxkfrI nhIN hY?

*bfbf KVk isMG pwky akflI aqy axKI guriswK sn. bfbf KVk isMG jI dI lIzrI nMU, gdfrF rfhIN pry krky, nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG Kuwd iswKF df vfhd Tykydfr lIzr bx igaf.

*TIk nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI qrHF hI ihMdU puwqr zf:amrjIq isMhu vI kwtV KflsqfnI kONsl afP Kflsqfn dy pRDfn zf:gurmIq isMG aOlK aqy sLRomxI akflI dl (a) dy pRDfn sR:ismrnjIq isMG mfn dI lIzrisLp nMU pry krky  iswKF df vfhd Tykydfr lIzr bxnf cfhMudf hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI izktytrI ny 68 sfl dI Aumr ivwc afpxy aKbfr pRBfq rfhIN 1953 ivwc iswKF dI rfjsI aqy Dfrimk ijMdgI qy BfrI swt mfridaF ikhf ik ihMdU iewk drwKq hY aqy iswK ies dI iek ithxI hn.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI qrHF hI, zf:amrjIq isMhu dy siqkfr Xog mqbMny bfp zf:sohx isMG ny Kflsqfn dy nfary lgf ky iswK mfvF dy puwq mrvf ky, afp jY ihMd dy nfary lgf ky Gr bYT igaf.

*1943 ivwc sfbo kI qlvMzI (dmdmf sfihb) ivsfKI dy mOky byqfjbfdsLfh bfbf KVk isMG jI ny bolidaF ikhf sI ik isMGo qusIN nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU afpxf lIzr bxf ilaf hY, tfiem afeygf quhfnMU pqf lgygf ik ieh nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG kOx hY? ieh hux gFDI dy ipwCy ipwCy iPr irhf hY ijs ny gurU goibMd isMG jI nMU BuwlV afgU afiKaf hY. nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU gFDI dy ipwCy ipwCy nhIN iPrnf cfhIdf blik Aus dy mMUh qy cpyVF mfrnIaF cfhIdIaF hn.

*bfbf KVk isMG jI vFg hI zf:gurmIq isMG aOlK df vI ikhxf hY ik smF afeygf qy pqf lwg jfeygf ik zf:amrjIq isMG kOx hY. pqf lwgx qy amrjIq dy smrQwk pCqfAuxgy ik asIN qF hux qwk ies df sfQ pMQ dI syvf jfx ky kOm dIaF jVHF c qyl hI idMdy rhy.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG rfvl ipMzI dy sfky vfry klwkqy gurduafry dI styj qy bYT ky ro ro ky ibafn kr irhf sI qF sMgqF ivwcoN inhMg PkIr isMG AuT ky grijaf, ik mfstr jI iswKF dy lIzr bx ky roNdy ikAuN ho sLyr vFg grjo, asIN 20 dy 21 ivsvy pfvFgy.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI qrF hI zf:amrjIq isMhu cVHdI klf aKbfr ivwc ihMdU awqvfd vfry ilwK ilwK ky aqy gurU GrF dIaF styjF qoN ihMdU awqvfd vfry bol bol ky iswKF nMU zrfAux DmkfAux dI pflsI qy hI kMm kr irhf hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU iswKF df hIro bxfAux leI ieh gwl iswK pMQ ivroDIaF vwloN aqy gdfrF vwloN PylfeI geI sI ik mfstr qfrf isMG ny lfhOr aMsYblI hfl Auqy cVH ky muslm lIg df JMzf vwZ idwqf.

jd ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dy goizaF c drd rihMdf krky Auh KVy ho ky qkrIr nhIN kr skdf sI, Auh qF hmysLF bYT ky hI qkrIr krdf sI iPr aMsYblI hfl dI Cwq qy cVH ky ikvyN JMzf vwZ idwqf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI qrF hI zf:amrjIq isMhu nMU KflsqfnIaF c hIro bxfAux leI pihlF zfL sohx isMG srkfrI pMQk kmytI bxfeI geI iPr zf:amrjIq isMhu nMU pMQk kmytI df spoksmYn bxfieaf igaf. ihMd srkfr ny ies kmytI rfhIN, pMQk kmytI bfbf gurbcn isMG mfnocfhl nMU Kqm krn AupRMq iswK jvfnI df rwj ky KUn pIx mgroN ies pMQk kmytI dIaF gqIivDIaF bMd kr ky zf:sohx isMG nMU Gr ibTf idwqf hY aqy zf:amrjIq isMhu nMU aKOqI lIzr bxf ky amrIkf kYnyzf Byj idwqf hY, qF ik hux kONsl afP Kflsqfn dy pRDfn zf:gurmIq isMG aOlK nMU insLfnf bxfieaf jfvy.

*julfeI 1947, bfr dy ielfky df iewk iswK pRysLfnI dI hflq ivwc ipMz dy rfh qy KVHf sI, iewk POjI dsqf Ausy rfh qoN lMiGaf ijs df aPsr iswK sI. ipMz dy iswK ny, POjI iswK aPsr nMU bynqI kIqI “sfzf kI bxygf” asIN sfry mfry jfvFgy, sfzy kol afpxIaF jfnF qy iejqF bcfAux leI kI hY ? POjI iswK aPsr boilaf, hux jf ky mfstr qfrfr isMG dI dfVI puwto.

*KflsqfnI sMGrsL ivwc zf:sohx isMG pMQk kmytI rfhIN hoeI srkfrI GuspYT bfry iswK aksr hI svfl krdy hn ijs ny Kflsqfn ijMLdfbfd df nfarf lgf ky, mfvF dy puwq sLhId krvf ky afp jY ihMd dy nfary lgf ky iswK sGMrsL nfl gdfrI kIqI hY

asIN ies bfry iehI kihMdy hF ik ienHF gwlF dy jvfb zf:sohx isMG dy mqbMny puwqr zf:amrjIq isMhu spoksmYn pMQk kmytI nMU puwCo aqy zf:sohx isMG pMQk kmytI dy mYNbrF aqy Aus dy smrQkF qoN zf:amrjIq isMhu dy awgy iwpCy df vI pqf kIqf jfvy.

*1941 ivwc kUikaF dy gurU pRqfp isMG ny rfvlipMzI aqy luiDafxy ijlHy dy ipMz ByxI ivwc qkrIbn iewk hjLfr gurU gRMQ sfihb dIaF bIVF nMU pqrf pqrf krky kUikaF ivwc vMz idwqf.

kUikaF dI ies kfrvfeI nfl iswKF c hfhfkfr mwc geI, smuwcI iswK kOm dy josL ny Aubflf KfDf qF mOq dy zroN kUikaF dy pIr pRqfp isMG ny iswKF dy aKOqI lIzr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dy crn pkV ley aqy arjL kIqI ik sfnMU kUikaF nMU bcfAu. sfzIaF dws lwK votF ny jo asIN quhfzI pfrtI nMU pfvFgy.

ieh sOdf nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG aqy kUikaF dy pIr ivwc ho igaf aqy nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny afiKaf koeI pRvfh nf kro mYN afpy iswKF nMU sMBfl lvFgF. nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny iswKF nMU sFq krn leI afiKaf ik kUikaF ny gurU gRMQ sfihb df pfT krn dI ieh nvIN rIq clfeI hY.

*gurU gRMQ sfihb jI dy pqiraF nMU kUky afpxy kiChiraF ivwc pf ky iPrdy rhy.

luiDafxy ivwc iswKF ny kuwJ kUikaF qoN ies qrHF dy pqry pRfpq kIqy jo ik aMimRqsr ivKy phuMc ky iswKF dy aKOqI lIzr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU idKfey gey. pqry dyK ky mfstr qfrf isMG ny AuhnF iswKF nMU ikhf ik qusIN afp hI ieh pqwry PfV ky lY afey hovogy.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG, bldyv isMG, igafnI krqfr isMG, iqMn aKOqI lIzrF ny iswK kOm dI vIto pfvr nMU jLIro bxf idwqf. 03 jMUn 1947 nMU jd ienHF ny iswK kOm nMU pMjfb nMU do ihisaF rfhIN vMz ky pfksqfn qy ihMdosqfn nMU dy idwqf.

*ijvyN nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny iswKF dI vIto pfvr nMU jLIro bxfieaf sI TIk Ausy qrjL qy 1947 qoN bfad, jMUn 1984 c drbfr sfihb qy hoey ihMdUsqfnI hmly nfl Kflsqfn dy sMGrsL nMU bl imilaf ies bl rfhIN srbq Kflsf hoieaf ijs ny bfbf gurbcn isMG mfnocfhl pMQk kmytI nMU hoNd c ilaf ky Kflsqfn dy sMGrsL nMU agy qoiraf. ies pMQk kmytI rfhIN Kflsqfn dy sMGrsL dI vIto pfvr nMU jLIro bxfAux leI,ies pMQk kmytI dy brfbr ihMdU eyjMsIaF ny zf:sohx isMG pMQk kmytI nMU hoNd c ilaf ky zf:amrjIq isMhu nMU ies df spoksmYn bxfieaf sI. jo awj kwl pRdysF c Kflsqfn dy sMGrsL dI vIto pfvr kONsl afP Kflsqfn dy pRDfn zf:gurmIq isMG aOlK nMU jLIro krn leI pUrI qrF srgrm hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny sR:gurcrn isMG jrnilst nMU gwlF gwlF c ikhf sI ik mYN ihMdU Kfndfn ivcoN afAux krky bhuq ijLafdf ihMdU asr Qwly irMhdf hF.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU cfhIdf sI ik Auh aMgryjL hkUmq nMU afKdy ik qusIN ieMzIaf nMU do ihisaF c vMz ky kFgrs aqy musilm lIg nMU dy rhy ho, sfnMU iswKF nMU kI imilgf. asIN ieh do ihwisaF dI vMz nMU nhIN mMndy.

lfrz mfAuNt bYtn iswKF qoN eyho jvfb cfhMudf sI ikAuNik vIto pfvr iqMnF pfrtIaF, iswKF, muslmfnF, qy ihMdUaF kol brfbr sI. nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny, iswKF dI vIto pfvr nMU iesqymfl nf krky, Kflsqfn nf pRfpq krky, iswK kOm nMU ihMdUaF dy gulfm bxf ky iswK kOm nfl gdfrI kIqI. iswK kOm nfl ivsfhGfq kIqf.

*igafnI krqfr isMG nMU julfeI 1947 ivwc hosL af geI sI pr Aus vkq sMBlx df smF jf cuwkf sI. Aus nMU hosL afeI ik asIN afpxy hwQIN afpxI kbr puwt bYTy. igafnI krqfr isMG 10 julfeI 1947 nMU pMjfb dy aMgryjL gvrnr jYnknjL kol phuMcy aqy ro ik kihx lwgy, gvrnr jI sfnMU bcfAu, sfzf jfno mfl Kqry ivwc hY asIN ienHF nfl nhIN rih skdy.

gvrnr ny jvfb idwqf ik asIN quhfnMU iswKF nMU vIto pfvr brfbr idwqI sI ijs rfhIN qusIN vI Kflsqfn lY skdy sI. pr ies vIto pfvr nMU nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG, bldyv isMG, aqy Kuwd qusIN Tukrf idwqf sI. hux vIto pfvr vMzI jf cuwkI hY ies leI mYN hux kuwJ nhIN kr skdf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny gFDI aqy nihrU nMU afK idwqf sI ik iswKF dy idmfg dI kuMjI myry pfs hY. mYN ny sB kuwJ ihMdUaF vfsqy hI krnf hY vkq afAux qy hI pqf lwgygf ik mYN kOx hF.

*sRLo akflI dl (a) dy pRDfn sR:ismrnjIq isMG mfn dy siqkfr Xog ipqf jI sR:joigMdr isMG mfn ny 1947 ivwc mfstr qfrf isMG nMU ikhf sI ik aMgryjL jf irhf hY mulk Cwz ky, Aus nfl iswK rfj dI gwlbfq kro, afpF nMU iswK rfj iml irhf hY. qF nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny sR:mfn sfihb jI nMU ikhf ik mYN sfrI gwl nihrU nfl muwkf CwzI hY.

*mfstr qfrf isMG 1947 c iswK rfj dI gwl ies leI nhIN sI kr irhf ikAuNik Aus ny nihrU nfl iml ky iswK kOm nMU ikvyN ihMdUaF dy gulfm bxf ky rwKxf hY ieh gwlbfq qih kIqI hoeI sI. TIk iesy qrF hI zf:sohx isMG pMQk kmytI df spoksmYn zf:amrjIq isMhu awj kl pMQk kmytI dy nfm qy Kflsqfn dI gwlbfq iesy leI nhIN kr irhf ikAuNik ihMdU eyjMsIaF ny aKOqI iswK zf:amrjIq isMhu rfhIN Kflsqfn dy sMGrsL nMU Kqm krfAux dI gwlbfq muwkf CwzI hY.

*pfksqfn qy ihMdusqfn bx gey. iswKF nfl ajLfd ihMdusqfn ivwc vDIkIaF df dOr sLurU ho igaf qF sR:ismrnjIq isMG mfn dy siqkfr Xog ipqf jI sR:joigMdr isMG mfn ny nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU ikhf ik quhfnMU hux Aus kol jfxf cfhIdf hY ijs nfl qusIN iswK kOm dI sfrI gwl muwkf CwzI hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU sR:juigMdr isMG mfn ny kOzIAuN Kotf, DoKybfjL, gdfr, kOm Gfqk, sfbq kIqf hY.

*mfstr qfrf isMG dI qrF hI, zf:amrjIq isMhu nMU kONsl afP Kflsqfn vfisLgtn zI sI, ny gdfr, kOm Gfqk, sfbq kIqf hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG 3 jMUn 1947 nMU vyhlf ho igaf iswKF dI vIto pfvr nMU jLIro bxf ky.

*mfstr qfrf isMG dI qrF hI, zf:amrjIq isMhu vyhlf ho igaf pMQk kmytI bfbf gurbcn isMG mfnocfhl nMU Kqm krf ky qy hux ieh Kqm kfrAux leI ligaf hoieaf hY kONsl afP Kflsqfn vfisLgMtn zI sI nMU.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dy ipwCy lwg ky, bldyv isMG qy igafnI krqfr isMG ny awDI iswK kOm muslm lIg dy rihm qy XqIm aqy inhwQI bxf ky sONp idwqI aOr awDI iswK kOm ihMdUaF dy hvfly kr idwqI.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG qy bfkI do iswK lIzrF vwloN iswK rfj (Kflsqfn) nf lYx Kfiqr aMgryjL srkfr nMU bVI hYrfnI hoeI.

*aMgryjL srkfr vwloN 2 jMUn 1947 nMU iswK lIzrF (nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG) nMU musilm lIg aqy kFgrs dy brfbr vIto pfvr dyx df mqlb sI ik ieh vI afpxf iswK rfj (Kflsqfn) pRfpq kr lYx, ieh iswK lIzrF(mfstr qfrf isMG) dI qrPoN hoxf cfhIdf sI jo AuhnF nhIN kIqf.

*aMgryjL srkfr dy ipafdy myjLr sLOrt ny nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dIaF bhuq imMnqF kIqIaF ik qusIN iswK rfj lYx vfsqy mfAuNt bYtn nMU afKo, ikAuNik Auh iswK rfj dyx leI iqafr hY pr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny myjr sLOrt dI iewk gwl nf mMnI.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG vwloN iswK rfj nf lYxf ieh Aus dI glqI nhIN sI blik ieh qF Aus ny jfx buwJ ky kIqf sI. ieh Aus ny ies leI kIqf ik Auh afpxy aMdroN ihMdU moh mmqf df iqafg nhIN kr sikaf sI.

*mfstr qfrf isMG afpxy aMdroN ihMdU moh mmqf df iqafg nhIN kr sikaf sI. TIk iesy qrF zf:amrjIq isMhu vI afpxy aMdroN ihMdU moh mmqf df iqafg nhIN kr sikaf, iesy leI qF ieh vI afpxy nfnky dfdky qy suhry ikQy hn iksy nMU dsdf hI nhIN.

*1947 c Bfrq dI vMz smyN BfrqI PojF ivwc BfrI igxqI iswKF dI sI, Aus vkq jy nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG iswK rfj (Kflsqfn) pRfpq krdf qF iswK PojF iswK rfj)Kflsqfn) dIaF PojF hoxIaF sn. ies qrF bixaf bxfieaf POjI isstm iswK rfj(Kflsqfn) nMU pRfpq hoxf sI. pr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny iswK rfj(Kflsqfn) nf pRfpq krky iswK PojF nMU ihMdU rfj dIaF gulfm bxf idwqf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG iswKF df lIzr hox dy bfvjUd ieh ikMhdf irhf hY ik Xfd rwKIey hmfrI kOm ihMdU hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG kihMdf irhf hY ik ihMdUsqfn df ihMdU lkcr hY hor koeI nhIN.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG kihMdf hMudf sI ik ihMdUsqfn ihMdU mulk hY, ies myN rihMny bfly boDI, jYnI aOr iswK sB ihMdU hYN.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG kihMdf irhf hY ik ihMdU iswK eyk hYN alg alg nhIN ho skqy.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG iewk pqwrkfr vI sI qy Aus dI klm ilwKdI rihMdI sI ik boDI,jYnI,iswK, aOr ihMdU eyk kOm hYN, aOr eyk kOm bn kr hI rhyNgy.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI klm ilwKdI sI ik jy kr koeI sfihb, boDI,jYnI,iswK aOr ihMdUAuN ko eyk Drm, eyk mfn myN qjLvIjL kr sky qo iXh ihMdU Drm kI bhuq BfrI syvf hogI.

*iswK afp hI smJ lYx ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ivwc iswKI df jLjLbf kMm kr irhf sI jF ihMdUpuxf df jjbf kMm kr irhf sI.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny 18 apRYl 1947 nMU mFAUtbYtn nMU imldf hY aqy pMjfb nMU do ihisaF c qksIm dI mMg krdf hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG, mYN ihMdU iswKON kI eykqf ies lIey cfhqf hMU ikAuNik ihMdU aOr iswK eyk hI kOm hY. ihMdU iswK buinafdI qOr pr eyk hI hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG,myrf ihMdU kOm sy KUn kf irsLqf hY vuh kBI tUt nhIN skqf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG,ihMdU kOm sy myrf KUn hY ies lIey ihMdU kOm sy jo myrf myl hY vuh kBI nhIN tut skdf.

*ihMdU aqy iswK eyk hYN.

*iswK ihMdUAuN ky bgYr ijLMdf nhIN rih skdy.

*ihMdU kOm ky sfQ hmfrf jnm mrn kf snbMD hY.

*mYN iswK styt nhIN cfhqf.

*iswK styt dI koeI loV nhIN qF iswK POj dI vI koeI loV nhIN.

*ihMdU iewk drwKq hY aOr iswK ies(drwKq) dIaF tfhxIaF.

*zf:amrjIq isMhu dy siqkfr Xog mqbMny ipqf zf:sohx isMG dy nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nfl gihry sbMD sn.

*zf:amrjIq isMhu dy siqkfr Xog mqbMny bfp zf:sohx isMG polyitks ivwc nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU slfh idMdf irhf hY. jd mfstr qfrf isMG iswK rfj dI gwl nhIN krdf sI qF Aus df slfhkfr zf:sohx isMG pMQk kmytI bxf ky ikvyN Kflsqfn dI pRfpqI dI gwl krdf rih skdf hY.

*pMjfb ivwc lVkIaF vfsqy vwzy kfljF df bxfey jfx df ivroD nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny kIqf sI.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG huisLafrpur dy sLrmf joqsLI pfs aksr hI jFdf sI aqy Aus qoN cMgy mfVy idn df mhUrq puwC ky hI kuwJ krdf sI.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG styjF qoN aYlfn krdf irhf hY ik myrf insLfnf aMKz Bfrq hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG, iswK pMQ df vfsqf pf ky aqy iswKF nMU iensfP idvfAux dy bhfny, iswKF df lIzr bixaf sI, ijs ny lIzr bx ik pMjfb dI sLkqI nMU do ihisaF c vMz ky pMjfb dI aqy iswK kOm dI sLkqI nMU kmjLor kIqf.

*mfstr qfrf isMG dI qrF hI, zf:amrjIq isMhu iswK kOm dy duKFq dIaF gwlF kr kr ky hI iswK kOm dy awgy afieaf. ijs ny awgy af ky iswK kOm dI KflsqfnI soc aqy sLkqI nMU Coty Coty bhuq ihisaF ivwc vMz ky bhuq kmjLor kIqf hY.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG kihMdf sI ik jy kr Bfrq srkfr vI mYnMU khy ik qUM hr rojL jpjI sfihb df pfT kiraf kr qF vI mYN nhIN krFgf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny isvl vfr afK ky pfksqfn bxn vfly ihsy ivwc iswKF dI kqlo gfrq jorF qy krvfeI.

*mfstr qfrf isMG dI qrF hI, zf:amrjIq isMhu vflI pMQk kmytI ny, pMjfb puils dy mulfjLmF dy pirvfrF df kql krvf ky aqy rylF bsF c inrdosLy gYr iswKF nMU kwZ kwZ ky mrvf ky, KflsqfnI sMGrsL df dusLmxF hwQoN Gfx pIV krfieaf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG df kIqf hoieaf koeI vI PYNslf bldyv isMG qy igafnI krqfr isMG nhIN myt skdy sn.

*aMgryjL srkfr dy ipafdy mFAuNtI ny 3 jMUn 1947 nMU iswKF dy iqMn lIzrF(nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG, bldyv isMG, igafnI krqfr isMG) nMU bulf ky smJfieaf ik Bfrq pfksqfn dI vMz qoN nFh kr dyx aqy brfbr iswK rfj dI gwl krn. mFAuNtI vwloN smJfAux dy bfvjUd vI iswK lIzrF ny nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI agvfeI hyT iswK rfj lYx qoN nFh kr idwqI.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny 1947 ivwc iswK rfj qF kI lYxf sI Auh qF ajLfd Bfrq aMdr vI iswK styt nhIN sI cfhMudf.

*mfstr qfrf isMG dI qrF hI,zf:amrjIq isMhu dy siqkfr Xog mqbMny bfp zf:sohx isMG ny pMQk kmytI bxf ky Kflsqfn dI pRfpqI qF kI krnI sI Auh qF pMjfb dI DrqI qy Kflsqfn ijLMdfbfd dy nfary qoN vI Bwj igaf aqy jY ihMd ikhx lwg ipaf aqy Kflsqfn bxfAux dIaF qjLvIjLF lY ky kYnyzf ivwc biVaf zf:amrjIq isMhu, kYnyzf ivwc PyzrysLn qy pfbMdI lgx qoN bfad Bwj ky amrIkf puMhc igaf. iek idn zf:amrjIq isMhu nMU amrIkf qoN vI Bwjx leI mjLbUr hoxf pvygf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny ajLfd Bfrq aMdr iswK styt df ivroD krky aMKz Bfrq df nfarf idwqf sI.

*mfstr qfrf isMG dI qrF hI, zf:amrjIq isMhu dy siqkfr Xog mqbMny bfp zf:sohx isMG ny Kflsqfn df ivroD krky jY ihMd df nfarf idwqf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny 1947 ivwc iml rhy iswK rfj (Kflsqfn) qoN ienkfr krky sfrI iswK POj sLkqI nihrU dy hvfly kr idwqI.

*ihMd srkfr vwloN pMQk kmytI bfbf gurbcn isMG mfnocfhl nMU iswK rfj dy sbMD ivwc gwlbfq krn leI af rhy sdf pwqrF df,zf:amrjIq isMhu dy siqkfr Xog mqbMny bfp zf:sohx isMG ny srkfrI pMQk kmytI rfhIN ivroD krky Kflsqfn dI pRfpqI dy sMgrsL df nfs mfr idwqf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny 1947 c Kflsf pMQ dI BivwKq df mflk ijnfh aqy nihrU nMU bxf idwqf.

*Bfrq qy pfksqfn dI vMz smyN mFAUt bYtn ny bldyv isMG nMU afiKaf ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU afKo ik muslmfn ielfky ivwc iswKF dIaF jfnF bcfAux dI Kfqr musilmlIg dy lIzrF nfl gwlbfq kry. qF bldyv isG ny jvfb idwqf ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU muslmfnF qoN afpxI jfn df Kqrf hY ies leI Auh gwlbfq krn nMU iblkul iqafr nhIN.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ihMdUsqfn qy pfksqfn dI vMz dI gwl qF krdf sI pr iswK rfj dI gwl nhIN sI

krdf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ihMdUsqfn dI ajLfdI qoN pihlF lfrz vyvl nMU ilwKdf hY ik idwlI gOrimMt ivwc, iswKF ivcoN isrP myrI pfrtI df hI vjLIr lYxf cfhIdf hY.

*lfrz mFAUNtbYtn, jYnknjL ny bVI koisLsL kIqI ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG, musilmlIg dy lIzrF nfl amn kfiem krn dI gwl kry qF ik lwKF iswK pirvfr pfksqfn ivwc bc jfx. pr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny iewk nf mMnI.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny musilmlIg dy iKlfP kqlo gfirq sLurU krn df iswKF nMU hukm dy idwqf sI aqy ikhf ik sfry pMjfb ivwc jlUs kwZy jfx, AupRMq kfiedy afjm ijnfh, musilmlIg aqy pfksqfn murdfbfd dy nfary lgfey jfx.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny musilmlIg aqy pfksqfn dy iKlfP nfary mrvf ky iswKF dI kqlyafm muslmfnF qoN krvf idwqI.

*1947 c Bfrq dI vMz vyly nihrU nMU ksLmIr afpxy hwQ ivwc rwKx df bhuq iKafl sI, ikAuNik Auh ksLmIrI bRfhmx sI. Aus ny nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU afpxy nfl imlf ky pMjfb rfhIN ksLmIr df rsqf bcfAux vfsqy KuPIaf smJOqf kr ilaf sI. iesy leI qF nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG keI vfr kih cuwkf sI ik Aus ny iswKF vfsqy sfrI gwl nihrU nfl muwkf CwzI hY.

*Bfrq vMz vyly 1947 c nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny iswK rfj dI gwl ies leI nhIN kIqI ikAuNik Auh nihrU dy hwQF c ivk cuwkf sI aqy ihMdU puwqr hox df krjL adf kr irhf sI.

*bfbf KVk isMG ny 1943 dI ivsfKI dy mOky sfbo kI qlMvzI dmdmf sfihb kfnPrMs ivwc jLordfr sLbdF ivwc afiKaf sI, isMGo qusIN nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU lIzr bxf ilaf hY, vkq afeygf, quhfnMU pqf lgygf aqy Byq KulHygf ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG kOx hY.

bfbf KVk isMG jI dI ieh gwl iblkul swc inklI ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny gulfmI df ptf iswK kOm dy gly pf ky awDI iswK kOm pfksqfn dy hvfly aqy awDI iswK kOm ihMdUsqfn dy hvfly krky dunIaF dI bhuq aflHf iswK POj nihrU dy hvfly kr idwqI.

*mFAUNtbYtn ny 18 apRYl 1947 dI mulfkfq ivwc iswK irafsqF bfbq vI gwlbfq kIqI qF ik iswKF df kuwJ bx sky pr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nihrU nfl ies KuPIaf smJOqy krky ivwk cuwkf sI aqy Aus ny shI nukqy dI koeI gwl nf afp kIqI aqy nf hI igafnI krqfr isMG jF bldyv isMG nMU krn idwqI.

*mFAUNtbYtn ny 18 apRYl 1947 nMU bVI koisLsL kIqI ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG aqy Aus dI pfrtI pMjfb dI vMz nMU nf mMnx ikAUNik ies ivc iswKF nMU kuwJ vI nhIN imldf. pr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny mFAUNbYtn dI ies koisLsL nMU vI sPl nf hox idwqf.

*iswKF nMU mulkI slfh dyx vfsqy aMgryjL srkfr ny myjr sfrt nMU mukrwr kIqf sI jo ik iswKF dy msilaF nMU bhuq cMgI qrHF smJdf sI. Aus ny bVI koisLsL kIqI ik nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nihrU dy jfl ivwc nf Psy, lyikn ihMdU puwq nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny Aus dIaF slfhF dI koeI pRvfh nf kIqI. myjr sfrt pCqfAux lwgf ik iswK iewk Kqrnfk pMjy ivwc Ps gey hn aqy afpxf iswK rfj(Kflsqfn) kfiem krn ivwc Pyl ho gey hn.

*1947 c iswK lIzr isLp ny mfstr qfrf isMG dy Kqrnfk pMijaF c Ps ky iml rhy iswK rfj df nuksfn krfieaf qy 1986 qoN bfad zf:amrjIq isMhu dy Kqrnfk pMijaF c Ps ky KflsqfnI sMGrsL df nuksfn krfieaf.

*iswK rfj pfksqfn aqy ihMdUsqfn dy ivcoN ieilhdf ho ky kfiem hoxf sI. jy kr musilmlIg qy kFgrs iswKF df rfj nf mMndy aqy iswK lIzr iswK rfj lYx vfsqy kfiem rihMdy qF pfksqfn qy ihMdUsqfn vI nhIN bx skdy sI. pr ies qrHF mfstr qfrf isMG ny nhIN hox idwqf.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny, iswK kOm nMU njLr aMdfjL krky, nihrU nfl iml ky iswKF dy sfry hwk mrvf idwqy ijhVy ik muslmfnF qy ihMdUaF dy brfbr sn.

*ihMd srkfr vwloN gwlbfq leI, Kflsqfn dy sMGrsL pRqI, pMQk kmytI bfbf mfnocfhl nMU idwqy gey sdf pwqr df, mfstr qfrf isMG dI qrF hI, zf:amrjIq isMhu dy siqkfr Xog mqbMny bfp zf:sohx isMG pMQk kmytI ny ivroD c rOlf rpf pf ky, iswK ajLfdI dI sLurU hox jf rhI gwlbfq dy sfry hwkF nMU mrvf idwqf.

*2 jMUn 1947 nMU svyry 10 vjy mFAUNtbYtn ny musilmlIg,kFgrs aqy iswKF dy lIzrF nMU rfj dyx dIaF qjLvIjLF hvfly kr idwqIaF aqy afK idwqf ik afpxIaF hfeI kmFzF qoN pRvfngI lY ky kwlH 3 jMUn nMU mFAUNbYtn nMU hF jF nfh kr dyx leI ikhf ilKqI rUp ivwc.

nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG ny iswK kOm nMU brbfd krn vfsqy nihrU nfl iml ky,iswK kOm nMU iml rhI ajLfdI vfsqy,iswK kOm nfl koeI slfh msLvrf nhIN kIqf aqy nf hI afp iswK rfj dI gwlbfq qy awgy viDaf.

*lyzI mfAUNt bYtn nMU Kbr imlI ik isaflkot qoN jLKmI iswKF dI BrI bws aMimRqsr hspqfl phMucI hY, Auh jLKmIaF nMU dyKx leI hspqfl phMuc geI, 28 agsq 1947 nMU rfq 10,30 vjy lyzI mfAUNt bYtn, iswK lIzr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG nMU imlI aqy amn amfn krfAux vfsqy gwkbfq kIqI aqy awKIN dyKy jLKmIaF dI hflq bfry jfxkfrI idwqI, ijs nMU sux ik ihMdU puwqr nfnk cMd AurP iswK lIzr mfstr qfrf isMG kMbx lwg ipaf.

*iswKF dy duKFq nMU sux ky aKOqI iswK lIzr, ihMdU puwqr, nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG kMbx lwg igaf sI, TIk Ausy qrHF aKOqI KflsqfnI lIzr,bRfhmx puwqr,,,,,,,,,,AurP zf:amrjIq isMhu vI Aus vkq kMbx lwg igaf jdoN ies nMU pqf lwgf ik kYnyzf srkfr ny PyzrysLn qy pfbMdI lgf idwqI hY.ieh aKOqI KflsqfnI Ausy vkq kYnyzf nMU alivdf afK ky amrIkf c GuspYT kr igaf jd ik ies nMU cfhIdf sI ik ieh hor vI KflsqfnI vIrF nMU nfl lY ky kYnyzf srkfr dy numfieMidaF nMU kot kichrI rfhIN jvfb qlbI c iKwc ilafAuNdf. pr ies ny aijhf nhIN kIqf, ikAuNik ihMdU puwqr ieho qF cfhMudf hY ik iswKF nMU dunIaF pwDr qy vwD qoN vwD bdnfm kIqf jf sky.

*nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG rfq dy smyN iksy ivrfn jgfh qy pRqfp isMG kYroN nMU imlx jfieaf krdf sI aqy ieh dovyN aKOqI iswK lIzr afpxIaF kfrF aqy kfrF dy zrYvrF qoN qkrIbn 50 gjL dy Pfsly qy jf ky KuPIaf ivcfrF kiraf krdy hMudy sn. ies qrF mfstr qfrf isMG, pRqfp isMG kYroN dy iesLfry qy kMm krdf sI.

*lfrz vyvl ny afK idwqf sI ik vkq afeygf jd ik iswK vI muslmfnF aqy ihMdUaF vFg afpxf alwg(ajLfd) ielfkf mMgxgy.

*mfAUNt bYtn df mwQf Txikaf ik iswK vIto pfvr qoN jIro bxdy jf rhy hn, qF Aus ny iswK lIzrF (nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG,bldyv isMG,igafnI krqfr isMG)nMU bulf ky pMjfb df nksLf myj qy ibCf idwqf aqy ikhf ik afh vfgfh bfzr qy lkIr iKwc idwqI, jo pMjfb dI vMz dI lkIr hY.ies nfl quhfzI awDI iswK kOm pfksqfn ivwc aqy awDI iswK kOm ihMdUsqfn ivwc rih jFdI hY, kI qusIN ies vMz nMU mMndy ho ?

nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dI agvfeI ivwc bfkIaF ny vI hF kr idwqI ik sfnMU ieh vMz mnjLUr hY.

mfAUNt bYtn ies vMz nMU vfr vfr puwCdf irhf qF ik ieh iswK kOm dy lIzr, kOm nMU do ihisaF c vMzy jfx df ivroD krn pr nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG isrP hF hI krdf irhf qy bfkI dono iswK lIzr cuwp hI rhy.

nfnk cMd AurP mfstr qfrf isMG dy mMUhoN pMjfb dI vMz qy iswK kOm dI vMz pRqI hF sux ky mFAUNt bYtn dy pYrF QilAuN jLmIn inkl geI aqy afKx lwgf cMgf ijvyN qusIN afKdy ho eyvyN hI ho jfvygf.

jrUrI not:-

*mfstr qfrf isMG dIaF iswK kOm nfl gdfrIaF dI hor jfxkfrI qusIN (mfstr qfrf isMG df iswK kOm nfl ivsfhGfq)pusqk ivcoN lY skdy ho. ieh pusqk rfm isMG jI dI ilwKI hoeI hY.

prmjIq isMG syKoN (dfKf)

azvfiejLr

kOsl afP Kflsqfn

&

pRDfn

dl Kflsf alfieSs

**************************************************************************************************

 pKMzI bIbI ny bihrIn c dl Kflsf alfieSs qoN mfPI mMgI

jy iswK hI iswKI nMU smripq ho jfx qF ivroDIaF jF dusLmxF dI kI ihMmq ik Auh guiswKI dy PlsPy vwl awK vI AucI kr jfx. iswK kOm ivwc iswKI dy vPfdfr pihrydfrF dI Gft kfrn hr rojL nMvyN ZMg qfrIikaF nfl guriswKI qy hmly ho rhy ny aqy bhuqy iswKI qmfsLbIn bxky iehnF hmilaF nMU dyK sux ky axizT krI jf rhy hn. dl Kflsf alfieSs Aus juJfrU soc nMU isjdf krdf hY uijhVI dysL ivdysL ivwc iswK kOm qy hmlfvr bx ky afey hmlfvrF nMU afpo afpxy ZMg qfrIikaF nfl smJf vI rhy hn aqy sjf XfPq vI kr rhy hn.

dl Kflsf alfieSs dy kfPly ny dysL ivdysL ivwc aMqrfsLtrI kfnMUnF dy qihq sLFq meI ZMg qrIikaF nfl iswK kOm dI cVHdI klHf leI aqy iswK hwkF dI rfKI leI iswK sMgqF dy sihXog nfl, aOKIaF GftIaF musLkl pYNzf qih kridaF hoieaF, pihrydfrI krnI jLfrI rwKI hoeI hY. ijs dI bdOlq ipCly idnIN iewk pMKzI bIbI nMU iswK kOm ivroDI kfrvfeIaF bMd krky bihrIn ivwc dl Kflsf alfieSs awgy gozy tykidaF hoieaF mfPI mMgky 2 mhIny gurU Gr c joVy JFVn dI sjf kbUl krnI peI.

pMjfb Kfilsqfn dI DrqI qoN aMimRqsr ijlHy nfl sbiDMq qkrIbn 22 sflf aMimRqDfrI isr qy kyskI sjfAux vflI bIbI kmldIp kOr afpxy bfkI pirvfrk mYbrF nfl qkrIbn iewk sfl qoN bihrIn dy slmfbfd ielfky ivwc rih rhI hY. ies bIbI ny afpxy Gr aMdr anykF hI pIr pYgMbrF dIaF iswK ivroDI PotoaF lgfeIaF hoeIaF hn. iehnF PotoaF dI god c bYT ky ieh pKMzI bIbI gdI lgf ky lokF dIaF duKF qklIPF nMU, qfgf qvIq, jfdU tUixaF, afid rfhIN hwl krn leI Aupf disaf krdI sI aqy ieh vI ikhf krdI sI ik myry ivwc Auh sfry pIrF PkIrF dIaF gYbI sLkqIaF mOjUd hn ijnHF dIaF ieQy PotoaF lgfeIaF geIaF hn.

ies pKMzI bIbI dy drbfr dI Kbr sMgqF rfhIN, BfeI hrjIq isMG Jfmkf jnrl skwqr bihrIn XUint dl Kflsf alfieSs nMU imlI. BfeI Jfmkf ny afpxy sfQIaF nfl slfh msLvrf krky, lokF nfl Bry hoey bIbI kmldIp kOr dy drbfr ivwc jf hfjLrI lvfeI. dl Kflsf alfieSs dI tIm ny imwQy hoey pRogrfm muqfbk, iswKI isDFqF qy sKqI nfl pihrf idMidaF hoieaF lokF dy sfhmxy ies pMKzI bIbI dy pMKzF df BFzf BMinaf.

mfDo dfs dI cylI bxI iPrdI ies pMKzI bIbI ny gurU goibMd isMG jI dy syvk aqy pMQk pihrydfr BfeI hrjIq isMG Jfmky qy gYbI sLkqIaF df glbf pfAux df pMKz vI kIqf igaf. jd bIbI dy pMKz coN Ausdf aKOqI swc pRgt nf hoieaf qF ies bIbI kmldIp kOr ny pMQ ivroDI kfrvfeIaF qoN qobf krky lokF sfhmxy dl Kflsf alfieSs dI tIm qoN mfPI mMgI qF BfeI hrjIq isMG Jfmkf ny ies mfPI nMU rwd kridaF ikhf ik sRI gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI ivwc, gurU Gr ivKy, gurU kI sMgq hI mfP kr skdI hY.

Buwly Btky rfhF dI rfhI bIbI kmldIp kOr ny dl Kflsf alfieSs dy pMQk aYksLn awgy gozy tykidaF hoieaF Juwk ky, pMQ ivroDI kfrvfeIaF qoN qobf krky slmfbfd gurU Gr ivwKy, sRI gurU gRMQ sfihb jI dy snmuwK pysL ho ky, gurU kIaF iswK sMgqF pfsoN afpxy kIqy mfVy kMmF dIaF glqIaF mMn ky, mfPI mMgidaF agoN qoN guriswKI dy pRcfr qy pRsfr nMU smripq rihx df pRx kIqf.

slmfbfd gurU Gr ivKy dl Kflsf alfieSs dI pMQk tIm ny iswK sMgqF nfl iewk mwq hMuidaF gurmwqy rfhIN bIbI kmldIp kOr nMU awgoN qoN iswK kOm ivroDI kfrvfeIaF krn qoN vrjLidaF 2 mhIny gurU Gr ivwc sMgqF dy joVy JfVn dI sjf lgf idwqI hY. ies sjf nMU bIbI kmldIp kOr ny mn nIvF mwq AucI rwKidaF kbUl kIqf hY.

not:-ajLfd ihMdUsqfn aMdr 1947 qoN awj qwk, iswK ivroDI qfkqF, guriswKI nMU Kqm krn leI, ivcfrF dI qfkq, klmF dI qfkq, aqy hiQafrF dI qfkq nMU KulHm KulHf iesqymfl kr rhIaF hn. iswLK hwkF dI rfKI leI iehnF qfkqF df tfkrf afpF afpxI eykqf dy sB qoN vwzy hiQafr rfhIN sFq meI rihMidaF bhuq hI asfnI nfl kr skdy hF. so afA gurU ipafirA ! iswK hwkF dI rfKI leI dl Kflsf alfieSs dy kdmF nfl kdm imlfeIey aqy afpxf bxdf Xogdfn pfeIey.

iswK hwkF dI rfKI leI, hMBlf sfzf - sfQ quhfzf.

quhfzy imlvrqx aqy ivcfrF dI AuzIk rhygI.

gurU gRMQ qy pMQ dI syvf ivwc

prmjIq isMG syKoN (dfKf)XU aYs ey

pRDfn

dl Kflsf alfieSs

510-774-5909

***************************************************

inrMjx dfs aqy rfmf nMd

dl Kflsf alfieSs ipCly keI hPiqaF qoN inrMjx dfs aqy rfmf nMd dIaF GtnfvF nfl sbiDMq KbrF dI GoK krdf hoieaf aslIaq lBx leI aKbfrF dIaF KbrF dI cIr PfV krdf af irhf hY. aKbfrF dIaF KbrF ies duKdfeI Gtnf vfry kuwJ ies qrF dsdIaF hn.

1-gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI c ieh bfby gdIaF lgf ky bYTdy sn. afstrIaf dy ibafnf sLihr c vI Gtnf sQfn qy ieh bfby gurU gRMQ sfihb jI dI hjUrI c gdI lgf ky bYTy sn.

2-gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI ivwc hI ieh bfby afpxy sLrDflUaF koloN mwQy itkfAuNdy sn.Gtnf sQfn qy vI ieh bfby gurU gRMQ sfihb jI dI hjUrI c mwQy itkf rhy sn.

3-gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI c Gtnf sQfn qy ienHF bfibaF dy iek cyly ny, iek rumflf sfihb pihlF iewk bfby dy pYrF qy rwK ky mwQf tyikaf iPr AuhI rumflf dUsry bfby dy pYrF qy rwK ky mwQf tyikaf aqy iPr AuhI rmflf gurU gRMQ sfihb jI qy cVfieaf igaf.

4-gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI c iehnF bfibaF ny gurU gMRQ sfihb jI pRqI aqy iswK kOm pRqI mMdI sLbdfvlI df iesqymfl kridaF ikhf ik ieh gurU gRMQ sfihb sfiraF df nhIN blik isrP jwtF df gurU hY.

5-gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI c iehnF bfibaF ny Bgq rivdfs dy mMdrF coN gurU gRMQ sfihb jI nMU htf dyx dI apIl kIqI.

6-gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI c iehnF bfibaF ny apIl kIqI ik gurU gRMQ sfihb jI qoN vKrf gRMQ Bgq rivdfs iqafr krky Aus nMU Bgq rivdfs jI dy mMdrF c pRkfsL kIqf jfvy.

7-gurU gRMQ sfihb jI dI hjLUrI c ieh bfby kihMdy rhy ny ik awj dy smyN ieh iek ikqfbI gurU dI nhIN blik dyhDfrI gurU dI loV hY.

KbrF dI rOsLnI c dl Kflsf alfieSs mihsUs krdf hY ik inrMkfrI bfby gurbcny aqy ienHF bfibaF c koeI bhuqf Prk nhIN.ienHF dohF GtnfvF ny hI gurU gRMQ sfihb jI dI qOhIn krn dI nfkfmXfb koisLsL krn qoN bfad iswKF nMU luitaf vI qy kuitaf vI.qOhIn vI iswKF dy gurU dI aqy luwt qy kuwt vI iswKF dI.dunIaF c bdnfmI vI iswKF dI.iksy pRkfr dI vI ibrfdrI qoN Auwpr AuT ky gurU gRMQ sfihb jI dy swcy syvkF nMU iml bYT socxf cfhIdf hY ik sfnMU pfVo qy rfj kro dI nIqI ikQoN cwl rhI hY aqy ies nMU clf kOx rhy hn aqy asIN ienHF qoN bcdy hoey ienHF nMU pCfVnf ikvyN hY.

KbrF dI rOsLnI c dl Kflsf alfieSs mihsUs krdf hY ik ivafnf dI Gtnf ipCy iksy vI KfilsqfnI KfVkU jQybMdI df hwQ nhIN hY aqy nf hI gurU Gr c do DiVaF dI afpsI gut bMdI df kfrn hY.inSrkfrI kFz aqy ivafnf kFz dIaF socF aqy hrkqF iswDIaF iswK kOm dIaF BfvnfvF nfl juVIaF hoeIaF hn ijs kfrn ieh duKFq vfpry hn.inSrkfrI kFz aqy ivafnf kFz leI gurU gRMQ sfihb jI dy inMdk hI juMmyvfr hn hor koeI nhIN.

ivafnf kFz qF kuwJ smF pihlF ieMglYNz dy sLihr ibRimMGm ivwc soho roz qy bxy rivdfs Bvn ivwc vI vfpr jfxf sI pr AuQy dI sUJvfn kmytI dy mYNbrF ny afp hI ienHF bfibaF nMU iswK isDFqF dy iKlfP bolx qoN vrj idwqf sI.

dl Kflsf alfieSs, amIr grIb, vrkr jF lIzr dI mOq qy brfbr dI duwK pRgt krdf hY ikAuNik mOq qF afKr mOq hI hY.dusLmx mry qF KusLI nf krIey,sjxf BI mr jfxf. pr mOq aqy sLhIdI ivwc bhuq aMqr hY.inMrkfrI kFz dy iswK sLhIdF qoN sLurU hoey jMUn 84 dy sPr qwk dy sLhIdF nMU AupRMq ivafnf kFz nfl sbMiDq sLhIdF nMU aqy iswK kOm dI ajLfdI dy smUh sLhIdF nMU dl Kflsf alfieSs srDFjlI arpx krdf hoieaf AuhnF gurU gRMQ sfihb jI dy pRymIaF qy duwK pRgt krdf hY ijhVY gurU gRMQ sfihb jI dy inMdkF dI mOq qy duwK pRgt krdy hn.gurU gRMQ sfihb jI dy inMdkF dI mOq qy duwK prgt krn vfly iswK vIr Auwpr ilwKy gey 7 nMbrF nMU iDafn nfl pV ky socx ik AunHF ny gurU gRMQ sfihb jI dy isDFqF dy kfqlF dy hwk c kuwJ bol ky jF ilwK ky ikhVI iswKI dI syvf kIqI hY.

dl Kflsf alfieSs vwloN AunHF lokF nMU purjLor apIl hY ik ijhVY gurU gRMQ sfihb jI df siqkfr kfiem nhIN rwK skdy aqy nf hI gurU gRMQ sfihb jI dy isDFqF qy pihrf dy skdy hn Auh afpxy sQfnF qoN gurU gRMQ sfihb jI dy srUpF nMU jldI qoN jldI afpxy nyVly iswK gurU GrF c phMucf dyx qF ik hor ikqy vI dubfrf ivafnf kFz nf vfpry.

ihMdUsqfn c ijhVy lokF ny afpxy afp nMU ivafnf kFz nfl joV ky pMjfb Kfilsqfn ivwc jF hor ikqy vI byksUr lokF dI luwt qy kuwt kIqI hY Auh Bgq rivdfs jI dI swcI soc dy kfql hn aqy ihMdUsqfnI ihMdU aqvfd df hI aNMg hn.ienHF BuwKy nMgy lokF nMU koeI nf koeI bhfnf cfhIdf hY lokF nMU luwt ky afpxy Gr Brn df.Bgq rivdfs jI df swcf syvk byksUr lokF dI luwt Ksuwt nhIN kr skdf.ijhVy lok gurU gRMQ sfihb jI df siqkfr nhIN kr skdy Auh Bgq rivdfs jI df vI siqkfr nhIN kr skdy.ijhVy lok gurU gRMQ sfihb jI dy isDFqF qy pihrf nhIN dy skdy Auh lok, Bgq rivdfs jI dy ivcfrF qy vI nhIN Klo skdy.

gurU gRMQ sfihb jI sB dy sFJy hn pr loV hY gurU gRMQ sfihb jI df siqkfr kfiem rwKx dI aqy gurU gRMQ sfihb jI dy isDFqF qy pihrf dyx dI.

gurU gRMQ qy pMQ dI syvf ‘c

prmjIq isMG dfKf

pRDfn

dl Kflsf alfieSs

510-774-5909

************************************************  

iekbfl dI hkIkq df, dfKf dI nsIhq ‘c jvfb.

ies ilwKq nMU qusIN jrUr pVHo ivcfro aqy afpxy imqrF dosqF nMU vI jrUr Byjo,

AupRMq vwD qoN vwD mIzIey ‘c vI pRkfsLq krn dI koisLsL krnI,

qF ik iswK ivroDI soc nMU dunIaf pwDr qy lqfiVaf qy pCfiVaf jf sky, DMnvfd.

*************************************************************

imstr iekbfl,

mYN afp jI nMU muslm ihMdU jF iswK, iks hYsIaq ivwc sMboDn hovF, ieh mYnMU smJ nhIN pYNdI pr mYN iswK Drm df aMg hox krky afp jI nfl gurU Pqih rfhIN hI ivcfrF dI sFJ sLurU krdf hF.

vfihgurU jI kf Kflsf, vfihgurU jI kI Pqih]

mYnMU ieh nhIN pqf ik afp iekbfl rfm ho, iekbfl Kfn ho, iekbfl alI ho, iekbfl kOr ho, iekbfl isMG ho, jF kuwJ hor. ijhVf mrd jF aOrq afpxI pihcfx hI lukfAuNdf iPry Aus qoN smfj nMU AusfrU pwK dI afs nhIN rwKxI cfhIdI. jdoN iensfn akl nMU Cwz cqurfeI qoN kMm lYNdf hY qF Auh mUrKF dI kqfr ivwc hMudf hY. iehI hfl iekbfl df hY.

kuwJ smF pihlF vI afp ny mYnMU iewk kryilaF vrgy kOVy lPjF aqy ivcfrF dI eI myl ByjI sI, ijs df mYN afp nMU Ausy lihjy ‘c hI jvfb idwqf sI. pr hux iPr qusIN imTy bolF ‘c awk vrgy kOVy ivcfr lY ky af hfjLr hoey ho.  mYnMU qusIN muslmfn qF jfpdy nhIN, ikAuNik koeI vI muslmfn iswK kOm dI ajLfdI (Kfilsqfn) dI ivroDqf nhIN krdf aqy nf hI koeI muslmfn ho ky bfkI muslmfnF dI ivroDqf krdf hY pr qusIN ieh sB kuwJ kr rhy ho. qusIN mYnMU iswK vI nhIN jfpdy, ikAuNik hr roj ardfs ivwc rfj krygf Kflsf df dohrf pVHn vflf iswK, iswK rfj dI (Kfilsqfn dI) ivroDqf nhIN kr skdf. ijhVf ivroDqf krdf hovygf Auh quhfzy vrgf gYr iswK hI ho skdf hY. qusIN mYnMU ihMdUaF dI aMs ‘coN hI jfpdy ho, ikAuNik quhfzy ivcfr iswK aqy muslmfn dohF ivroDI hI hn. qusIN mYnMU afr aYs aYs dy ruldf rfm qoN ruldf isMG hI bxy jfpdy ho, ikAuNik quhfzy aqy Aus dy ivcfrF aqy nIqIaF ‘c koeI bhuqf aMqr njLr nhIN jfpdf. jy kr qusIN iswK hI ho qF quhfnMU aYsI ilKq ilKx qoN pihlF afpxy mMUh qy jor jor dI cpyVF mfr lYxIaF cfhIdIaF hn, qF ik quhfnMU kuwJ sLrm qF afvy, ik qusIN kI ho qy kI ilwK rhy ho. iekbfl jI qusIN afpxy ivcfr bdl lvo, quhfzf sMsfr bdl jfvygf. qusIN afpxy afp nMU AusfrU ivcfrF df hMugfrf idA, quhfzy aMdr suqIaF ihMmqf jfg pYxgIaF. ihmMqF vI Auh jo smyN dIaF kfiql srkfrF dy qKqo qfj pltf dyx dI smrQf rwKdIaF hn. ieh vI jLrUr Xfd rwKxf :-

zUMgIaF jVF vfly ruwK jldI nhIN murJfAuNdy, zUMgIaF socF vfly ivakqI CyqI nhIN GbrFAuNdy.

qusIN mYnMU ilKy Kwq ivwc iswK kOm dI ajLfdI df rwj ky mKOl Auzfieaf hY. quhfzy svflF dy jvfb ilwKx qoN pihlF mYN quhfzy nfl kuwJ jrUrI nukqy ivcfr lYxy cfhMudf hF. gRihsqI iensfn ijLMdgI ‘c cfr pVfvF ‘c dI ivcrdf hoieaf afpxy jIvn dI ryl nMU awgy qordf hY.

1-jMnm df pVfa (sMsfr ‘c pYdf hoxf).

2-mOq df pVfa (sMsfr ‘coN cly jfxf).

3-jMnm aqy mOq dy drimafn ivafh df pVfa.

4-kfr ivhfr kridaF kIqIaF kmfeIaF ‘coN tYks Brn df pVfa.

ihMdI ihMdU ihMdUsqfn ‘c rihMidaF iswK iehnF cfry pVfvF ‘c ihMdUaf df gulfm hY:-

1-iswK nMU jMnm srtIiPkyt ihMdU koz muqfibk pRfpq hMudf hY.

2-iswK nMU mOq srtIiPkyt ihMdU koz muqfibk pRfpq hMudf hY.

3-iswK nMU ivafh df srtIiPkyt ihMdU koz muqfibk pRfpq hMudf hY.

4-iswK nMU afpxI ikrq kmfeI df tYks ihMdU koz muqfibk Brnf pYNdf hY.

ihMdI ihMdU ihMdUsqfn ‘c rihMidaF ieh sfry ihMdU koz iswK kOm qy lfgU hn pr ieh sfry koz iesfeIaF aqy muslmfnF qy lfgU nhIN hn, aYsf ikAuN ? iekbfl jI ienHF svflF dy jvfb jrUr idAu. ihMdU koz iswK kOm dy hwQF pYrF ivwc gulfmI dy sMgl hn. ies gulfmI nMU qoVn leI qusIN kI kIqf hY? kI kr rhy ho? kI kr skdy ho? ies gulfmI nMU ibafn krdI, ies ilKq nfl ByjI jFdI Poto vI jLrf iDafn nfl dyKo, ies ilKq nMU iDafn nfl pVHo ivcfro, iPr kuwJ qolo ‘qy bolo.

dunIaf ivwc vwK vwK nslF dy, vwK vwK DrmF dy lokF kol afpo afpxy mulk hn. iswK vI iewk vwKrI nsl ‘qy vKrf Drm hY, ies kol afpxf mulk nhIN hY :-

1-dunIaF ivwc kirscIan nsl hY qF ies nsl kol afpxf Gr(afpxf mulk) hY.

2-dunIaf ivwc muslm nsl hY qF ies nsl kol afpxf Gr(afpxf mulk) hY.

3-dunIaF ivwc ihMdU nsl hY qF ies nsl kol afpxf Gr(afpxf mulk) hY.

4-dunIaF ivwc iswK nsl vI hY pr ies nsl kol afpxf Gr(afpxf mulk)nhIN hY.

jy dUsrIaF nslF aqy dUsry DrmF dy lokF nMU afpxI hoNd nMU bcfAux leI afpxy Gr(afpxy mulk)dI loV mihsUs hoeI qF AunHF ny bxf ley. kI iswK nsl aqy iswK Drm nMU bcfAux leI sfnMU afpxy Gr(afpxy mulk)dI loV nhIN ?. iekbfl jI jy qusIN gulfm hI rihxf hY qF quhfnMU ihMdUaF dI gulfmI nfloN aMgryjF dI gulfmI ikqy vwD cMgI sI. jy dysL dI srhd qy jf ky lVnf pvy qF iswK bhfdr kOm hY. jy iehI dysL dI bhfdr iswK kOm, dysL dy aMdr brfbr dy sLihrI bx ky rihx dy hwk mMg lvy qF ihMdI ihMdU ihMdUsqfnI ieh nfary lgfAuNdy hn :-

dysL ky gdfroN ko, mfro ien srdfroN ko.

iekbfl, vIr dfKf sfihb mYN quhfzI KLfilsqn leI kuimtmYNt dI qF dfd dyNdf hF.

dfKf, iekbfl jI, quhfzIaF ihMdI ihMdU ihMdUsqfnI isafsI kursIaF AuWpr mrIaF jmIrF vfly lok bYTy hn, ijhnF nMU kdy bfbr cMgf lgdf hY, kdy aOrMgjyb, kdy aMgryj, kdy ieMdrf, kdy rfjIv, kdy ibMaqf.

*Jwulsy prF nfl kbUqrF leI AuzfrI Brnf aOKf hMudf hY.

*awg ivwc BuMny bIj jLmIn c tMgUr nhIN mfrdy.

*bfrUd nfl bMjr kr idwqI geI pMjfb Kfilsqfn dI DrqI c hux ihMdUsqfnI ihMdU awqvfdI lok, sLFqI dI KyqI krnf cfhMudy hn.

*sLFqI, jyb c pfAux vflI vsq nhIN.

*sLFqI, bMdUk dI KfmosLI df nF nhIN hY.

*sLFqI pMjfb Kfilsqfn dy sfVy gey kmfd coN AuWTdI gMD aqy qopF nfl Pnfh kIqy Pfrm hfAUs coN AuiTaf hONkf nhIN.

*sLFqI, Jony dy Kyq c peIaF JUTy puils mukfbly c mfry iswK gwBrUaF dIaF lfsLF nhIN hn.

*ihMdU awqvfdI lok cfhMudy hn ik iswKF dy ijAUx dI cfhq dI lfsL AuWpr sLFqI df icwtf JMzf lihrfa idwqf jfvy.

*1947 qoN bfad df iswK KfVkUpuxf iksy kuwK coN nhIN jMimaf, ihMdUsqfnI ihMdU awqvfdI hflfqF ny ies nMU pYdf kIqf hY.

*pMjfb Kfilsqfn ivwc asfltF cuwkx leI, asfltF cuwkx qoN vwD dosLI Auh hn, ijnHF aijhy hflq pYdf kIqy ik BfrqI isstm aqy ihMdU mfPIaf dy sqfey hoey iswK gWBrU bMdUk dI BfsLf bolx.

*iswK KfVkUpuxy df asl jnMm (ihMdU awqvfd) puils dy puCigwC kydrF aqy TfixaF ivwc hoieaf hY. drKq qy puwTf ltkfAuxf, mfr mukf dyx vflI pIV dyx vfly pwtF qy lfey Gotxy, ibjLlI dy sLft, nohF df iKicaf igaf mfs, afdmI aMdr bgfvq aqy nPrq df aijhf BFbV bfl idMdf hY ik ijhVf afpxf afp vI sfVdf hY aqy dUsiraF nMU vI. iewk vfr ihMdU awqvfd dy Qfxy jF puWCigC sYNtr c kOVf qjLrbf hMZf afieaf iswK gWBrU muV Gr nhIN jfxf cfhMudf. TIk iesy qrHF hI hux mYN vI Kfilsqfn dI pRfpqI qoN ibnF quhfzy ihMdUsqfnI Gr ‘c vfps nhIN afAuxf cfhMudf.

mYN KfilsqfnI sI nhIN, pr mYnMU qhfzy ihMdI ihMdU ihMdUsqfnI awiqafcfrF dy awqvfd ny keI vfr julmF dI BwTI ‘c suwt suwt ky KfilsqfnI bxf Diraf. jo mYnMU, quhfzy ihMdU awqvfd ny bxf idwqf, hux mYN AuhI hF hor kuwJ nhIN.

myrI KfilsqfnI kuimtmYNt dI qusIN dfd idwqI hY, imhrbfnI-sLuwkrIaf-DMnvfd, afp df. hux qusIN vI dws idAu ik quhfzI kuimtmYNt iswK kOm dI ajLfdI dy hwk ivwc hY jF iswK kOm dI ajLfdI dy ivroDIaf dI ivroDqf nfl. jy qusIN iswK kOm dI ajLfdI dy hwk ivwc nhIN ho qF quhfzy aMdr ihMdU awqvfd kuwt kuwt ky Biraf hoieaf hY. guriswKI isDFqF dI hr qrHF dy awqvfd nfl twkr rhI hY, twkr cl rhI hY, twkr cldI rhygI. iekbfl jI:-

asIN amn amfn sFqI dI kfiemI leI hr iewk dy nfl KVHy hF, pr quhfzy ihMdU awqvfd dy mUhry sInf qfx KVHy hF.

iekbfl, qusIN inrf josL hI josL pRgtfa rhy ho, jLrf TMMzy mqy nflL soco.

dfKf, sfzf Kfndfn gdfrF dIaF gdfrIaF krky nhIN blik CyvyN pfqsLfh jI dIaF asLIrvfdF krky hI awgy vwD Puwl irhf hY. sfzy Kfndfn coN vzyiraF ny gdfrIaF dy ruqby nhIN blik buwzf dl dy purfqn ieiqhfs ‘c jQydfrIaF dy ruqby pfey hn. buwzf dl dy purfqn ieiqhfs coN jQydfr bfbf rfm isMG aqy jQydfr bfbf virafm isMG dy ieiqhfs nMU, qusIN ijlf luiDafxf dy rkbf ipMz ‘c phMuc ky CyvyN pfqsLfh jI dy nfl sbMiDq gurduafrf dmdmf sfihb dy mUhry lwgy icwty rMg dy borzF qoN vI pVH skdy ho, aqy aMdroN jf ky ies asQfn nfl sbMiDq jfxkfrI vI pRfpq kr skdy ho. ies leI mYnMU guVqI pMQ dy gdfrF coN nhIN blik pMQ dy vPfdfr josLIly Kfndfn aqy josLIly pirvfr coN hI imlI hY. ies leI kudrqI hI myry aMdr josL hY.

iswK kOm dy jOsLIly josL ny quhfzy ihMdUsqfnIaF nMU ajLfd krfieaf, quhfzy ihMdUaF dy TMzy mqy ny ajLfd ho ky jrfiem pysLf df iKqfb iswK kOm dy gwl ‘c pfieaf.

 

jy iswK kOm ny josL nf idKfieaf hMudf, qF ihMdUsqfnI ihMdUaF ny 1947 ‘c ajLfdI nMU nf pfieaf hMudf.

 

jy iswK kOm ny josL nf idKfieaf hMudf qF muslm hkUmq ny sfry ihMdUaf dy gilaF ‘coN jMJU lfieaf hMudf.

 

ihMdU aikRqGxF dy TMzy mqy dy kfrn hI dunIaF dIaF qkrIbn sfrIaF hI hkUmqF ny,

iehnF ihMdUaF nMU KUwb luitaf aqy KUwb kuitaf hY, kuwJ hkUmqF ny iehnF dy mMUh ‘c Qwuikaf vI hY.

 

iehnF dy TMzy mqy dy kfrn hI hr jLfbr, ienHF qy hmlfvr bx ky afieaf

pr iswK kOm dy josL ny hI hmlfvrF dy mMUh BMny aqy dMd Kty kIqy sn.

cIn aqy pfiksqfn nMU ihMdUsqfnI POjF pfs mfrU hiQafrF df Auqnf zr nhIN, ijqnf ihMdUsqfnI POjF pfs josL aqy cVHdI klHf vflIaF iswK POjF df zr hY. aPgfinsqfn dy ieiqhfs qy vI njLr mfr lYxI, Auh awj qwk iswKF dy josL agy Juwk ky iswKF df gulfm jLrUr bixaf hY pr iswKF qoN ielfvf hor iksy df vI gulfm nhIN irhf. siqkfr Xog iekbfl, qusIN pihlF josL vfly guriswK mwq aqy TMzy mqy vfly ihMdU mwq dy ieiqhfs nMU pVHo suxo ivcfro, iPr josL aqy TMzy mqy dI mYnMU iswiKaf dyx dI koisLsL kirAu aqy quhfnMU vI smJ pY jfvygI ky iehnF josL aqy TMzy mqy  dohF ‘c kI aMqr hY.

ajLfdI pRfpq krn leI hmysLF josL nfl hI Auprfly krny pYNdy hn, sMGrsL krny pYNdy hn. huwx(iswKF)kol do hI rfh hn (1)jF qF ihMdosqfn aMdr TMzy mqy nfl  gulfm bx ky rihxf iswKx(2)jF iPr Kfilsqfn dI pRfpqI leI josL nfl jUJx. so iswK kOm ny dohF ‘coN iewk rfh cux ilaf hY iswK kOm dI ajLfdI (Kfilsqfn) dI pRfpqI df. iswK kOm dy josLIly qy juJfrU lIzrF ny 29 apRYl 1986 nMU Kfilsqfn df aYlfn kIqf sI aqy 7 akqUbr 1987 nMU Kfilsqfn dI srkfr dy ivhfP qy kONsl afP Kfilsqfn hoNd ‘c afeI sI, jo iswK kOm dy josLIly sihXog nfl Kfilsqfn dI pRfpqI leI sMGrsL kr rhI hY. iekbfl jI, jdoN qwk AudysL aqy afdrsL spsLt nf hox AudoN qwk ijMLdgI coNdy hoey GVy vFg sdf KflI hI rhygI, iehI hfl mYnMU quhfzI ilKq ‘coN quhfzI ijLMdgI df jfpdf hY. quhfzy ivcfr mYnMU iqVky GVy df pfxI hI jfpdy hn, jo klH qwk nhIN rihxy.

pMjfb Kfilsqfn kbrsqfn nhIN bxnf cfhMudf,

pMjfb Kfilsqfn ijMdgI cfhuMdf hY,

inaF qy gYrq vflI.

ieh,

pMjfb Kfilsqfn df hwk hY.

ijhVf,

ihMdI ihMdU ihMdUsqfnI awqvfd nMU,

iewk idn dyxf hI pvygf,

Kfilsqfn dy rUp ivwc.

iekbfl, vIr jI qusIN hI dwso ik kI pfiksqfn "pfk pivqr" hY ik gMdgI, kurpsLn, KihbfjLI, grIbI, DwkyKorI, qy hr burafeI nflL siVaFd mfrdf CwpV?

dfKf, ieh gwlF krdy qusIN qF cMgy lgdy ho jy ieh sB kuwJ quhfzy ihMdI ihMdU ihMdUsqfn ivwc nhIN hY. kI quhfzy ihMdUsqfn ivwcoN siVaFd mfrdy poKr aqy CwpV Kqm ho gey hn ? iekbfl jI qusIN iksy vI ihMdU Kwdr posL df Kwdr cuwk ky dyKogy qF quhfnMU iek siVaFd mfrdf ihMdU iPrkf pRsq njLr  afvygf, ies qoN Gwt kuwJ nhIN. jwd Gr ivc nf rhy eykf, BfeIaF ivc pYjy pycf qF smJo Gr dI brbfdI hY.

iekbfl jI, ihMdUsqfn ‘c bhuigxqIaF ny Gwt igxqIaF nfl pycy pf ley hn ies leI hux quhfzy ihMdUsqfn dI brbfdI nMU koeI nhIN rok skdf.

*ksLmIr qoN kMinaf kumfrI qwk bhuwq sfry Bfrq hn, bysLumfr slqnqF hn, prjf hY, rfjy hn.

*ieqhfs dI nPrq dy sB pfqr, sB GtnfvF aqy sB kFz ijAuN dy iqAuN qyry aqy myry vrqmfn c ijAuNdy hn.

*nF aOrMgjyb ikwDry igaf hY, nF bfbr awjy miraf hY, nF eIst ieMzIaf kMpnI jlfvqn hoeI hY, nf aMgryjL nMU dysL inkflf imilaf hY.

*ajy qF jilaF vflf bfg vI ieQy hI ikDry sPr kr irhf hY.

*kfql, jmhUrIaq df iewk burkf hY, jo kdy koeI pihndf hY kdy koeI.

*burky aMdrlf sLfsLk kdy ihtlr bx jFdf hY, kdy mMsolnI, kdy aOrMgjyb, kdy aMgryj, kdy ieMdrf, kdy rfjIv, kdy ibMaqf, kdy rya rbYro, kdy ky pI aYs igwl.

*ihMdUsqfnI jmhUrIaq, ihMdU awqvfdI kfqlF leI Gwt igxqI iswKF dI bybsI df ryqlf itwbf hY, ijs nMU kdy jMUn 84 AuWzf ky lY jFdI hY qy kdy nvMbr 84.

*BfrqI sMivDfn ihMdU awqvfdIaF vwloN kql ho cuwkf hY.

*BfrqI jmhUrIaq ihMdU awqvfd vwloN jlfvqn kr idwqI geI hY.

*BfrqI pfrlImYNt dIaF gol kMDF dy ZkONsly c BfrqI ksfeI (ihMdU awqvfdI) juVdy hn, jo ihMdI ihMdU ihMdUsqfn ‘c Gwt igxqIaf nMU ijbf krn dIaF qrqIbF GVdy hn.

*BfrqI lokqMqr ihMdU awqvfd hwQoN agvf ho igaf hY.

*BfrqI lokqMqr ihMdU awqvfd dy pRBfv hyT guMmrfh ho igaf hY.

*BfrqI lokqMqr ihMdU awqvfd dy hwQoN bygunfhF dy KMUn vfly CwpV c zuwb ky mr igaf hY.

*BfrqI lokqMqr ihMdU awqvfd ‘c guMm ho igaf hY pr ikqy irpoRt drjL nhIN .

*BfrqI lokqMqr ihMdU awqvfd vwloN kql kr idwqf igaf hY pr kfnMUn ny koeI kfrvfeI nhIN kIqI.

*BfrqI sivMDfn pfV idwqf igaf pr kuwJ nhIN vfpiraf.

*ijwQy Gwt igxqIaF dy lok gfjrF mUlIaF vFg vwZy tuwky jfx, Aus nMU afpxf mulk kihx qoN pihlF, afpxy afp nMU iksy mfnisk hspqfl coN cYk krvf lYxf cfhIdf hY.

*mulk qF idlF c DVkdf aihsfs hMudf hY, jdoN idlF dy DVkn qy pfbMdI lwg jfvy qF mulk df dm Guwt jFdf hY. hux Bfrq (ihMdUsqfn) dy nF AuWqy iewk ksfeI Kfnf hY, ijQy Gt igxqIaF ijbf hMudIaF hn, ijQy gYr ihMdUaF df mfs ivkdf hY, ijQy lok Jtky gey bkry dI qrF, TfixaF c puTy ltkfey jFdy hn.

*ihMdI ihMdU ihMdUsqfn mulk c guMizaF dI slqnq dy nfgirk hox qy bhuwq sLrm afAuNdI hY.

*dm Guwt ky mr rhy Bfrq (ihMdUsqfn) mulk c ijAUx df koeI hj bfkI nhIN irhf.

*sB pfsy mOq dy bjLfr hn, sOdyvfjLI hY, svfrQ hn, lfcfrI hY, hMJU hn, afhF hn, hOky hn, qrly hn, sMgl hn, hQwkVIaF hn, bMdUkF hn, gwl GutIaF ieCfvF hn, cuwly  ivwc sVdf pyt df sMqfp hY.

*ihMdUsqfn mulk qF ihMdU mfPIaf rfhIN srkfrF clfAux vfilaF leI kmfeI df AupjfAU Kyq hY, ijs nMU Gwt igxqIaF leI bMjr bxf idwqf igaf hY.

*hux Bfrq(ihMdUsqfn) mulk mulk nhIN irhf aqy hfkm hn ik nIdoN hI nhIN jfgdy, ijhVy jfgy hn Auh dysL DrohI vjoN jfxy jFdy hn.

*Bfrq, hux asIN qyry jIx dI duaf ikvyN krIey ? sfnMU qF afpxy jIx df iPkr pY igaf hY.

*aY Bfrq, qyry dysL aMdr loQF dI igxqI ho skdI hY, pr mr gey suPinaF nMU koeI nhIN igx skdf.

*ajLfdI pYrF ivwc pfey kfnMUnF dy sMgl nhIN huMdy.

*ajLfdI mOq df vpfr nhIN hY.

*ajLfdI bjLfr ivwc ivkdf Gwt igxqIaF df mfs nhIN hY.

*ajLfdI qF jIAUx df suwcf sMklp hY.

*ijwQy ijMdgI DrqI qy rINgdI hovy, ijwQy inwky inwky bfl jUT dy tuWkiVaF qy pldy hox, ijwQy sLfsLn bMdUk dI nok qy cldf hovy, ijwQy sLfsLn qy kfnMUn Gwt igxqIaF dy KMUn df iqhfieaf hovy, AuQy ajLfdI df sMklp sfh nhIN lY skdf.

*Bfrq(ihMdUsqfn) 1947 c vI sV irhf sI aqy awj vI sV irhf hY. Bfrq(ihMdUsqfn) dy hr iKqy ivwc Aus vkq vI awg mwcdI sI, hux vI ivdroh dy BFbV hn. awj Bfrq(ihMdUsqfn) df pwCm sV irhf hY, AuWqr qVP irhf hY, pUrb rfK ho irhf hY, dwKx lfl pIlf hoieaf bYTf hY.

iekbfl jI, quhfzf ihMdUsqfn lfl ikly awgy juVy qmfsLbInF dI BIV c dm GuWtI Kloqf hY. hONkdIaF sVkF qy dOVdf quhfzf ihMdUsqfn Qwk tuwt cuwkf hY. quhfzf ihMdUsqfn iewk gjL kpwVy leI muQfjL hY. 400 gRfm (cInI KMz sLUgr) leI lfeInF ivwc ligaf Kloqf hY. quhfzy dysL dy lIzr aqy pUrf pRsLfsLn krpt ho cuwkf hY.

*ijhVI klm lokF dy hk swc nfl sFJ nhIN pfAuNdI, Auh klm qoV dyx dy Xog hY. mYnMU jfpdf hY ik iekbfl dI klm hI qoV dyx dy Xog nhIN blik mMUh vI qoV dyx dy Xog hY.

*dyKo quhfzy ihMdI ihMdU ihMdUsqfnI lokF dI ijMdgI ijAUx df hfl, Pilkr Poto, http://www.flickr.com/photos/37023041@N07/

iekbfl, myry snmfn Xog vIr dfKf jI qusIN hI dwso ik muslmfnF df ikhVf Kfilsqfn rMgI vsdf hY ijwQoN dy bfisLMdy dyvqy bx gey hn.

dfKf, jo qusIN dUsiraF dy Gr ivwc Jfk ky socdy ho, kI ieh quhfzy afpxy Gr ivwc sB TIk Tfk ho igaf hY. kI ihMdUsqfn dy

qkrIbn 9 sUibaF (pRFqF) dy lok afpxI ajLfdI leI, quhfzy ihMdUsqfnIaF qoN vwK hox leI nhIN lV rhy. jy quhfzf ihMdUsqfn rMgIN vsdf hY aqy AuQoN dy bfisMdy dyvqy bx gey hn qF iPr qkrIbn 9 pRFqF dy lok jo quhfzy nfloN alwg hoxf cfhMudy hn, Auh duKI ikAuN hn? dyviqaF dy rfj ivwc hr pfsy KusLI df psfrf hMudf hY, nf ik hfhf kfr mcI hMudI hY. quhfzy aKOqI ajLfd ihMdUsqfn df ikhVf aYsf sUbf hY, ijQy 1947 qoN awj qwk dyviqaF df rfj hY, ds skdy ho qF dso?

quhfzy rMgIN vsdy ihMdUsqfn ivwc, ihMdU awqvfd dy hwQoN sqfey iswKF ny lfey hux qwk dy morcy, idqIaF kurbfnIaF, JWlIaF PfsIaF, gey kfly pfxI, zuilaf sMn 1947 ivwc lhU aqy hirmMdr sfihb df jUMn 1984 df KUMnI sfkf, nvbMr 1984 dI iswK kqlyafm, dysL ivdysL ivwc vWsdI sWmucI iswK kOm leI vMgfr bx cWuky hn.

iehI vMgfr hux :-

ihMdUsqfnIA, Kfilsqfn ajLfd kro

aqy

Kfilsqfn ijLSdfbfd

ihMdUsqfn murdfbfd

df nfarf bx geI hY.

 

iekbfl jI, sfzf iswKF df dysL koeI nf,

quhfzy rMgIN vsdy ihMdusqfn aMdr ihMdU awqvfdIaF qoN mfrF KfeIey,

bfhr ZoeI koeI nf.

hux iswK kOm nMU ZoeI isrP Kfilsqfn ivwc hI iml skdI hY hor ikqy nhIN ikAuNik BfrqI kfnMUn lokF leI nhIN ieh qF ihMdU awqvfdIaF dy awiqafcfrF df hiQafr hY. jo Gwt igxqIaF df gl vwzx leI aqy dysL nMU agvf krn leI hY.

iekbfl, ijENu pfiksqfn bixaYN koeI vI lokrfjI hkUmq nhIN cwlI. iewk dUjy df glf vwZ ky dysL dy nyqf gwdI 'qy svfr ho jFdy hn. hux qusIN hI dwso ik afpxy Kfilsqfn 'c dyvqy ikWQoN ilafvoNgy?

dfKf, ieh gwlF krdy qusIN qF cMgy lgdy ho jy quhfzy mulk ivwc ihMdUsqfnI ihMdU awqvfd nhIN PYilaf hoieaf? kI ieMdrf gFDI qy afpxy hI puwqr sMjy gFDI nMU jhfj ivwc hI mrvfAux df dosL nhIN ligaf hoieaf? kI ieMdrf qy ieh dosL nhIN ligaf hoieaf ik lfl bhfdr sLfsLqrI ieMdrf aqy sfQIaF dI eIrKf dI Byt ciVaf hY? kI nihrU aqy gFDI qy ieh dosL nhIN ligaf hoieaf ik iehnF dI ktV ihMdU soc dy kfrn hI ijnfh nMU vKry mulk dI mMg rwKxI peI sI. jy quhfzy mulk ivwc lokrfj hY aqy Aus lok rfj qoN sfry KusL hn qF mhfqmf gFDI aqy rfjIv gFDI ienHF ihMdUaF df, ihMdUaF dy hwQoN kql ikANu hoieaf ? quhfzy dyviqaF vrgy lokrfjI hkUmq ‘c ieMdrf gFDI nMU ikANu soDxf ipaf ? quhfzI lokrfjI hkUmq qy kI ieh klMk nhIN ligaf hoieaf, ik ihMdUsqfnI lokrfjI hkUmq ny afpxy hI sfbkf rfsLtrpqI igafnI jYl isMG nMU iewk kfr eYksIizMt ivwc mfiraf hY ? asfm imjorm iqRpurf qfml mhfrfsLtr nfgflYNz afid DfvF qy kI ihMdUaF ny ihMdUaF dy kql nhIN kIqy ?

muMbeI ivwc ihMdU awqvfdIaF (bfl Tfkry-rfj Tfkry) vwloN kI nhIN hoieaf aqy kI nhIN ho irhf ? bfhroN afey hoey lokF nfl. jy bfl Tfkry jF rfj Tfkry ihMdU awqvfdI muMbeI ivwc mrfTI bolI nMU lfgU krfAux dI gwl krn qF Auh sqvfdI aqy dysL dy Bgq pr dUsry pfsy pMjfb ivwc, iswK jy pMjfbI bolI nMU sFq meI qrIikaF nfl vI lfgU krfAux dI gwl krn qF (bfl Tfkry-rfj Tfkry) smyq sfry ihMdUaF dIaF ingfhF ‘c iswK awqvfdI qy vwKvfdI bx jFdy hn.

quhfzy muqfibk jy pfiksqfn ivwc lokrfjI hkUmq nhIN qF sfzy muqfibk ihMdUsqfn ivwc vI lokrfjI hkUmq nhIN blik ihMdU awqvfd df rfj hY. ies ihMdU awqvfdI rfj df aMq vI asIN iewk idn jrUr krFgy, TIk Ausy qrF ijvyN muslm hkUmqF aqy aMgryjF dy rfj df aMq kIqf sI. ijvyN quhfnMU 1947 ‘c ajLfd krfieaf sI TIk Ausy qrIky iewk idn sfzf vI Kfilsqfn jrUr ajLfd hovygf.

iekbfl jI, ijMnI juJfrU bfgI iswK lihr bc geI hY ijwq leI aqy Kfilsqfn dI pRfpqI leI AuqnI hI kfPI hY. iswK iewk vKrI kOm hY aqy Kfilsqfn dI muSkml sQfpnf dI jdo jihd jfrI  hY. ieh vI Xfd rwiKAu, ik isr isrP qUVI dIaF pMzF cuwkx leI hI nhIN bxy blik gulfmI dy sMgl qoV ky, ajLfdI dy JMzy JulfAux leI vI hn. kuwqf BfvyN ihMdUsqfnIaF df hovy jF amrIkf ieMglYNz df hovy, lwq cuwk ky hI muqdf hY. TIk iesy qrHF hI iekbfl vrgy ihMdUsqfnI, dunIaF ‘c ijQy mrjI rihMdy hox, pr ieh hn, iswK Drm, iswK smfj, iswK swiBafcfr, iswK ivrsf, iswK sMGrsL, dI cVHdI kwlHf dy ivroDI.

iekbfl, dunIaF ivwc muslmfnF dy 50 qoN vwD KLfilsqfn hn, pr myry snmfnXog dfKf vIr jI qusIN hI dwso ik muslmfnF df ikhVf Kfilsqfn rMgI vsdf hY ijwQoN dy bfisLMdy dyvqy bx gey hn.

dfKf, quhfzf qF Auh hfl hY, ik afpxIaF kwC ‘c lokF dIaF hwQ ‘c. kI quhfzf ihMdUsqfn BuwKmfrI anpVqf grIbI byrujLgfrI irsLvqKorI nsLfKorI jfqpfq afid nfl lVdf hoieaf rMgI vsdf hY ? quhfzy mulk ‘c zfkU cor lutyry aqy iensfnIaq dy kfiql AupRMq sfry ihMdU awqvfdI kI dyvqy bx gey hn? quhfzy ihMdUsqfn smyq nypfl iqbq ‘c lok kI sFqI nfl rihMdy hn jF AuQy vI bgfvqF dIaF lihrF cldIaF rihMdIaF hn? iksy df iDafn pRfpq krn vfsqy, afqm ivsLvfsL dI Gft vfly lok arQhIx gwlF krdy hn qF jo Auh dUsiraF dy noits ivwc af skx aqy vwKrI qrF dy lwgx, iehI hfl iekbfl df hY. afh dyKo quhfzy ihMdUsqfnI dyviqaF vrgy bfisMLdyaF dy kfry. ieh PotoaF qF quhfnMU iewk iesLfry mfqr hI hn pr dl Kflsf alfieSs pfs hor vI bhuwq ijLafdf ihMdU awqvfd nfl sbMiDq PotoaF mOjUd hn. Pilkr Poto, ieMzIaf tYroirst kMntrI, http://www.flickr.com/photos/23645958@N05/

iekbfl, hor dwso ik gurdvfry iswKF dy imnI Kfilsqfn hn. ikhVf gurdvfrf hY ijWQy iswK pRDfngIaF ipwCy dfhVIE dfhVI nhIN huMdy, ikrpfno-ikrpfnI qy DIE-BYxI nhIN huMdy? siqkfrXog dfKf jIE, iewk gurdvfrf qF iswKF qoN smUQlI cldf nhIN, Kfilsqfn ikwQoN clf lvoNgy?

dfKf, gurduafiraF ‘c nf guriswK lVy, nf hI lV rhy hn, nf hI lVngy. pr ijhVyaF gurduafiraF ‘c ihMdU awqvfdIaF dI, afr aYs aYs dI jF hor vI iswK ivroDIaF dI, quhfzy vrgy dustF rfhIN msMd ibrqI GuspYT kr geI hY AuhnF nfl guriswKF dI twkr rhI hY aqy rhygI.

iekbfl jI, iswK ny Drm kfiem rwKx vfsqy XuwD krnf hY, XuwD ivwc vI Drm nhIN Cwzxf. iswK ny Drm vI ieMj inBfAuxf hY ijvyN XuwD ijwqxf hovy. iekbfl jI, ijhVf GoVf Bfr iKwcdf hY Auh dulwqI nhIN mfr skdf, ijhVf dulwqI mfrdf hY Auh Bfr nhIN iKwc skdf. afAu iswK kOm qy afey duwKF df Bfr iKwcxf iswKIey-dulwqI mfrnf CwzIey. bfgIaF dy isr klm hox nfl bgfvq dI Bfvnf mrdI nhIN. bgfvq krn vfly isrF nMU vwZ vI idAu qF vI bgfvq dI icxg ikqy nf ikqy peI sulgdI rhygI. awj iswK kOm dI ajLfdI (Kfilsqfn) dI icxg vI sulgdI peI ey, ieh kdy vI lfvf bx skdI hY. iswK ivroDI PotoaF dyKx leI kilk kro Pilkr Poto http://www.flickr.com/photos/22229019@N04/

iekbfl, qusIN khogy ik mhfrfjf rxjIq isMG sfzf afeIzIal hY, pr mhfrfjf iswK sLkl sUrq vflLy iewk ivakqI df rfj sI nf ik iswKI isDFqf df, afpnUM pqf hI hovygf ik mhfrfjf rxjIq isMG isry df afXfsL sI, qIvINbfjL sI, kMjrIaF df sLOkIn sI, sLrfb aPIm df KulHf syvn krdf sI. ieh ieljLfm nhIN sgoN qfrIKI hkIkq hY.

dfKf, hr iensfn ivwc cMgf pwK vI hMudf hY aqy mfVf pwK vI. jy qusIN mhfrfjf rxjIq isMG dy iswK rfj dI gwl kIqI hY qf qusIN bfbf bMdf isMG bhfdr dy Kflsf rfj vfry kI kihxf cfhMudy ho, Auh vI kih dyvo.

mhfrfjf rxjIq isMG vI iewk iensfn hI sI koeI dyvqf nhIN, pr quhfzy ihMdU dyvqy iewk dUsiraF dIaF aOrqF nfl hI kukrm krdy rhy aqy poKrF CpVF ‘c nhfAuNdIaF aOrqF dy kpVy cuwkdy rhy. ieh vI ieljLfm nhIN sgoN qfrIKI hkIkq hY, ies hkIkq qoN qusIN ikvyN mUMh moVogy. sYks df dUjf nfm, ihMdU mMdr hn. jf ky dyKo ihMdU mMdrF ‘c sYksI mUrqIaF. jy quhfnMU quhfzy dyviqaF dy kukrmF AuWpr aqy ihMdU mMdrF ‘c lgIaF sYksI mUrqIaF qy koeI ieqrfj nhIN qF quhfnMU iksy hor dI prsnl lfeIP qy vI AuNgl cuwkx df koeI aiDkfr nhIN, pr jy quhfnMU sYks nfl sbMiDq ivcfrF krn df sLONk hY hI qF sfnMU ieh vI ds idAu ik quhfzy vrgyaF ny ijs ieMdrf gFDI nMU durgf dyvI df iKqfb idwqf hoieaf hY, Aus ieMdrf dyvI dy 11 ikhVy ikhVy buafey PirMz sn? ieMdrf dyvI afpxy buafey PirMzF nfl smF rgIn bxfAux leI kI sLrfb df syvn nhIN sI krdI ?

iekbfl jI qusIN mhfrfjf rxjIq isMG rfhIN iswK rfj dI gwl kIqI hY. iswK kOm afpxI hoNd df pRgtfvf 1469 qoN lY ky hux qwk qkrIbn 541 sflF df krdI hY. ieMny QoVy ijhy sflF ‘c iswK kOm ny iqn vfr rfj sQfipq kIqf hY aqy hux cOQI vfr rfj sQfipq krn leI iswK kOm sMGrsL kr rhI hY.

1-iswK kOm ny pihlf rfj, bfbf bMdf isMG bhfdr dy smyN ‘c Kflsf rfj 1710 ‘c sQfipq kIqf sI. ijs dI iesy sfl 2010 ‘c 300 sflf sLqfbdI vI hY.

2-iswK kOm ny dUsrf rfj, mhfrfjf rxjIq isMG dy smyN ‘c iswK rfj sQfipq kIqf sI.

3-iswK kOm ny qIsrf rfj, aMgryjF qoN 1947 ‘c sQfipq kIqf sI, jo ihMdU mq ny Cwl kwpt krky DoKy nfl iswK lIzrF qoN hiQaf ilaf sI. asIN quhfzy ihMdUaF qoN kuwJ mMg nhIN rhy aqy nf hI quhfzf kuwJ Koh jF luwt rhy hF. asIN qF 1849 ‘c DoKy nfl Koieaf hoieaf aqy 1947 ‘c DoKy nfl dibaf hoieaf iswK rfj hI vfips pRfpq krn leI sMGrsL kr rhy hF.

4-iswK kOm cOQI vfr rfj, sQfipq krn leI sMGrsL kr rhI hY.

5-jy iswK kOm iqMn vfr rfj sQfipq kr skdI hY qF hux cOQI vfr vI avsL KfilsqfnI rfj sQfipq hovygf.

iekbfl isMG jI, quhfzI ihMdU mwq kRoVF sflF dI hoNd df pRgtfvf krdI hY. kI quhfzI ihMdU mwq ny kRoVF sflf’c, 1947 qoN pihlF iewk GMtf vI kdy rfj sQfipq kIqf hY, kdy afpxI kRMsI jfrI kIqI hY, qF dso. iswK kOm ny qF qkrIbn 541 sflF ‘c iqMn vfr rfj sQfipq kIqf hY aqy iewk vfr qF dl Kflsf ny idwlI Pqih krky Aus AuWpr KflseI pRMcm vI lihrf idwqf sI.

iekbfl isMG jI iewk ieh vI gwl Xfd rwiKA ik quhfzy ihMdUsqfn dI ajLfdI iswK sLhIdF dy isivaF qy itwkI hoeI hY, ijs idn ieh iswK sLhIdF dy isvy TMzy ho gey Ausy idn quhfzy ihMdUsqfn dI ajLfdI, gulfmI ivwc bdl jfeygI. ijs qrHF quhfnMU 1947 ‘c kRoVF sflF qoN bfad pihlI vfr rfj Bfg pRfpq hoieaf hY. TIk Ausy qrHF hI hux iPr gulfmI gwl pYx qoN bfad qusIN ihMdU lok kRoVF sflF bfad hI ajLfdI df mMUh dyK pfAugy. ijvyN muslm hkUmqF dIaF bxIaF cIjF aMgryjF ny sMBfl leIaF sn. aMgryjF dy rfj ivwc bxIaF cIjF ihMdUaF ny sFB leIaF hn. ihMdUaf dIaF bxfeIaF cIjF qy awgoN koeI hor vI ml mfr skdf hY. ikAuNik sLkqI kdy vI iewko rUp jF ieko QF ‘qy siQr nhIN rihMdI.

iekbfl, mhfrfjf rxjIq isMG vfry, KusLvMq isMG dI ikqfb pVHo awKF KulH jfxgIaF.

dfKf, jy qusIN mYnMU koeI pusqk pVHn dI pRyrnf dyxI hI sI qF iksy cMgy ilKfrI dI gwl krdy. ieMdrf gFDI vfry crcf hY ik Aus dy 11 qoN vwD buafey PirMz sn, KusLvMq isMG nMU kho ik ieMdrf dy qkrIbn 11 buafey PirMzF vfry vI ihMdUsqfn dy dyviqaF vrgy bisMdyaF nMU jLrUr jfxkfrI dyvy. KusLvMq dIaF ikMnIaF grl PirMzF hn aqy Aus ny iknIaf aOrqf nfl sMBog kIqf hY, ies vfry pVqfl krky sfnMU jLrUr ds dyxf jF KusLvMq isMG nMU kho ik Auh mrn qoN pihlF afpxI jIvnI ivwc jLrUr ilwK jfvy. quhfzy KusLvMq isMG ny keI vfr Kulm Kuwlf ikhf vI hY ik Aus nyy afpxI ijLMdgI ‘c qkrIbn 100 qoN vwD aOrqF nfl sMBog kIqf hY. KusLvMq isMG Kuwd sLrfb aqy aOrqF df mrIjL hY (sLOkIn hY), jo qusI ies ivakqI dI Audfhrx idwqI hY, qusIN vI mYnMU KusLvMq isMG dy ivcfrF dy vI jfpdy ho ikAuNik (amlI nMU amlI iGAu vrgf-amlI nMU dUjf ivAU vrgf). bMdy df idmfg iewk bgIcy vFg hMudf hY jy afpF cMgy bIj bIjFgy qF bgIcf suMdr bxygf, pr jy afpF kuwJ vI nhIN bIjFgy qF vI kuwJ nf kuwJ jrUr pYdf ho jfvygf qy Auh hovygf Gfh PUs, iekbfl dy idmfgI bgIcy ‘c vI Gfh PUs qoN ibnF hor kuwJ nhIN hY. kF dI inGf aqy soc hmysLF gMdgI ‘c hI cuMj mfrn dI rihMdI hY, iehI hfl iekbfl df hY.

iekbfl, gurbfxI qF iswiKaf df somF hY, pr ies 'qy aml ikMny ku krdy ny. iswiKaf qF kurfn vI bQyrI dyNdI hY pr iswiKaf 'qy cldf kOx hY.

dfKf, kI qusIN afpxy Drm nMU 100% apxfieaf hY. jy qusIN 100% DrmI hMudy qF qusIN aijhf svfl vI nhIN sI krnf, ikAuNik Drm nMU smripq iensfn dy qF svfl hI Kqm ho jFdy hn. jy qusIN 100% DrmI hI nhIN qF quhfnMU aijhI bkvfs nhIN krnI cfhIdI. iekbfl jI, alkmMd lok dUsiraF dIaF glqIaF qoN iswKdy hn, pr qusIN qF Kuwd dUsiraF dIaF glqIaF nMU icqfr icqfr ky Kuwd glqIaF krI jFdy ho, iPr quhfzy aqy AunHF ‘c kI aMqr hY dso?

iqMn ivMg nhIN Cwzdy,

pUwC, swp, qy rsI.

ienHF nfl cOQf rwl igaf iekbfl.

iekbfl, vIr dfKf jI, pMjfb qoN bfhr XU pI, sI pI, hirafxf, rfjsQfn, klkqf, bMby idwlI ibhfr qy hr sUby 'c qkrIbn 70-80 lwK iswK sLfn nflL vsdy hn ijWQy AunHF dy kfrobfr hn, jLmInF  hn, PYktrIaF hn, ahudy nOkrIaF hn. vIr jI, agr Kfilqfn bxn lwigaf (ijhVf ik KUnKrfby qoN bgLYr bxnf nhIN) qF iehnF pOxF kroV iswKF df BivsL kI hovygf? ieh AuWjV jfxgy,

dfKf, 1947 ‘c iswKF dIaF kurbfnIaF nfl ihMdUsqfn ajLfd hox qoN bfad ijvyN sfry sMsfr ‘coN ihMdUaF aqy iswKF nMU vfps ihMdUsqfn nhIN sI afAuxf ipaf,Auh ijwQy sn aqy ijwQy rihxf cfhMudy sn AuwQy hI rih rhy hn. TIk Ausy qrHF Kfilsqfn ajLfd hox qy pUry sMsfr ‘coN iswKF nMU vfps Kfilsqfn ‘c muVnf jLrUrI nhI, Auh ijQy vI irhxf cfhux rih skdy hn. jy ihMdUsqfn ‘c iswK suwriKaq nhIN rih skxgy qF Kfilsqfn ‘c ihMdUaF dy suwriKaq irhx dI vI koeI gRMtI nhIN ho skdI. dl Kflsf alfieSs, pMQk drdIaf dy sihXog nfl KUMn Krfby qoN ibnF ihMdUsqfnIaF nfl gol tybl qy bYT ky Kfilsqfn aqy ihMdUsqfn dI hwd bMdI krn leI iqafr hY, pr KUMn Krfby vrgy sLbdF nMU iesqymfl krky nf qF iswK ieiqhfs nMU klMkq kIqf jf skdf hY aqy nf hI sfnMU iswK kOm dI ajLfdI dy rsqy (Kfilsqfn dI pRfpqI) qoN moiVaf jF iQVkfieaf jf skdf hY.

iekbfl jI,Auh aYsI ikhVI duwKdfeI Gtnf hY jo aKOqI ajLfd ihMdUsqfn ivwc 1947 qoN lY ky awj qwk iswK kOm nfl nhIN vfprI jF vfpr rhIaF GtnfvF qoN aYsI hor ikhVI vKrI Gtnf hY jo vfpr skdI hY? ihMdU awqvfd vwloN iswK kOm dy AujfVy qF sLurU kIqy hoey hn, hor AujfiVaF dI rokQfm leI Kfilsqfn dI pRfpqI jLrUrI hY.

pMjfb ivwc jy gwl pMjfbI BfsLf dI cwlI qF ihMdUaF ny afpxI bolI ihMdI ilKvf idwqI. jy gwl pMjfb dy pfxIaF dI cwlI qF iehnF ny ikhf pfxI ikqy bfhr QoVI jfxf hY Bfrq ivwc hI qF rihxf hY. jy gwl cMzIgV dI cwlI qF iehnF ny ikhf ieh XU tI (kyNdr) sLfsLq hI rhy. jy iswKF ny ikhf ik drbfr sfihb qoN sLbd kIrqn irlya kro qF iehnF ny ikhf kFsLI qy hrduafr qoN vI kro. jy iswKF ny ikhf ik aMimRqsr sLihr ivwc bIVI isgrt qy pfbMdI lfeI jfvy qF iehnF ny sotIaF qy isgrtF dIaF zwbIaF tMg ky jlUs kiZwaf qy nfary lgfey-

bIVI isgrt pIeyNgy, aYsL sy jIeyNgy.

jy iswKF ny ikhf iswK iewk vwKrI kOm hY qF ieh ikMhdy hn ik nhIN ieh qF ihMdUaF df hI iewk aMg hn. iswK Drm, iswK swiBafcfr, iswK sMGrsL, dI ivroDqf pMjfbI ihMdUaF ny bVI imhnq nfl kIqI hY. iesy ivroDqf ny hI hux Kfilsqfn bxfAuxf hY.

swp df zMigaf bMdf isrP mrdf hY pr ibwCU df zMigaf mry BfvyN nF pr qVPdf bhwuq hY. awj iswK vI ihMdI ihMdU ihMdUsqfn ivwc buwhq qVP rhy hn ikAuNik 1947 ivwc ihMdU rUpI ibwCU ny iswK kOm dI ajLfdI nMU zMigaf sI. ajy vI ijhVf iswK ieh smJdf hY ik Auh Bfrq aMdr ajLfd hY Auh iekbfl vrgf byvkUP qF hY hI, sgoN iekbfl vrgf pfgl vI hY. ihMdU awqvfd dIaF mUMhoN boldIaf qsvIrf dyKo, ieh PotoaF dyK ky pihlF kuwJ soc smJ ky qolo iPr kuwJ bolo? http://www.flickr.com/photos/20357212@N04/   http://www.flickr.com/photos/33902174@N08/

iekbfl, pfiksqfn bxn vyly jo hfl hoieaf Ausy hfl iswK brbfd ho jfxgy.

dfKf, iekbfl jI, sfzy leI kdy mnMU dfqI bixaf sI aqy awj sfzy leI ihMdUsqfnI ihMdU bRfhmx dfqI bixaf hoieaf hY. dfqIaF dy dMidaF nfl, afiraF dy dMidaF nfl, crKVIaF dy dMidaF nfl. AubldIaF dygF, qwqIaF qvIaF aqy jldy tfierF nfl, guriswKI df bVf gUVf sbMD hY. quhfzy brbfdI vrgy lPjL, sfzy gUVy sbMDF dy rMgF nMU iPkf nhIN pf skdy.

Kfilsqfn dI pRfpqI leI sfzy pfs, ipRMsIpl gMgf isMG dy vfirs, zf:hrijMdr isMG idlgIr, sR:gijMdr isMG, zf:suKpRIq isMG Audoky. isrdfr kpUr isMG dy vfrs, sR:gurqyj isMG, zf:avqfr isMG syKoN. purfqn akflIaF dy vfrs zf:gurmIq isMG aOlK, sR:ismrnjIq isMG mfn. akflI PUlf isMG dy vfrs BfeI rxjIq isMG vrgy pMQk drdI mOjUd hn. jo awj vI iswK kOm ‘c ivcrdy, gMgU, cMdU bldyv isMG aqy mfstr qfrf isMG dy vfrsF nMU pihcfxdy hn. ies leI pihlF vFg iswK brbfd nhIN blik pihlF nfloN vI abfd hoxgy.

iekbfl jI, ijhVf bMdf Kqry nhIN AuTfAuNdf Auh kuwJ nhIN krdf aqy nf hI kuwJ pRfpq kr skdf hY blik pRfpq krn qoN pihlF hI brbfd ho jFdf hY. iswK KqiraF ‘c hI pYdf hMudf hY, KqiraF ‘c hI sLhId hMudf hY aqy KqiraF nfl Kyzdf hI kuwJ pRfpq krdf hY. jyqUaF nMU BfvyN cot lwg jFdI hY pr Auh kMm Cwz ky nhIN Bwjdy, TIk iesy qrHF hI swcf iswK vI musIbqF ivwc iGiraf hoieaf afpxy imQy insLfny nfl sOdy bfjLI nhIN krdf. awj iswK kOm df insLfnf isrP qy isrP Kfilsqfn hY.

sLyrF vfgMU rihMdy sfzy hONsly bulMd af, ajLfdI dI msqI c rihxf sfzI afpxI psMd af.

iekbfl, myry siqkfrXog vIr jI, ihMdUaF nfLlL vYr afpF nUM pihlF hI (84 vyly) bhuq mihMgf ipaf hY ijs dI pIV qusIN aqy asIN hfly vI Bog rhy hF.

dfKf, iswKF nfl-ihMdUaF df vYr 1984 qoN nhIN, blik 1469 qoN gurU nfnk sfihb jI dI afmd qoN hI sLurU ho igaf sI. ies vYr dI pIVf (drd) nMU iswK kOm isrP 1984 qoN hI nhIN, blik 1469 qoN hI mihsUs krdI af rhI hY. ies pIVf (drd) df

hwl hux isrP qy isrP Kfilsqfn dI pRfpqI hI hY hor koeI nhIN. iswKF nfl, ihMdUaF dy vYr qoN iphlF kI bfbr, hmfXU, akbr, aOrMgjyb, afid jF aMgryjF df vYr nhIN sI ipaf? iswKF leI, ihMdUaF df vYr muslm hkUmqF jF aMgryjF qoN ikvyN ‘qy ikMnf mihMgf aqy ikvyN vKrf hY? ies vfry vI jLrUr smJfAu?.

asIN iksy dy vYrI nhIN,

blik vYr pfAux vfilaF

aqy

vYr kmfAux vfilaF dy

mUhry ihkF qfx ky jLrUr KVy hF,

KVHdy hF,

mrdy dm qwk KVHdy rhFgy.

jdoN asIN nhI rhFgy,

AudoN hor AuT pYxgy.

iekbfl jI, guriswKI ny nf qF jLbrI jMJU pfAux idwqf aqy nf hI lfhux idwqf. hux ienHF jMJU DfrIaF ny guriswK dI ikRpfn nMU hI lfhux dI Tfx leI hY. afpxI ikRpfn dI ihPfjLq leI guriswK mrqf mrqf ikaf nf krqf (Kfilsqfn) dy rsqy pY igaf hY. guriswK nMU ies rsqy pfAux vflf koeI hor nhIN blik quhfzf hI ihMdU awqvfd hY. quhfzy jMJU lYhx qoN guriswK dI ikRpfn ny hI rfKI kIqI sI, awj qusIN guriswK dI ikRpfn dy hI vYrI bx gey ho. guriswK dI ikRpfn ny jMJU dy vYrI nhIN Cwzy, hux guriswK dI ikRpfn ny quhfzy vrgy ikRpfn vYrIaF nMU vI nhIN bKCxf.

iekbfl jI iewk gwl Xfd rwiKA, pMizq jvfhr lfl nihrU iswKF ivruwD nPrq afpxy sIny ivwc lY ky hI miraf, pr Aus dy pYrokfrF nMU pMjfbI sUby dI mMg mMnxI hI peI. TIk iesy qrHF awj qusIN Kfilsqfn dI ivroDqf krdy ho, kwlH nMU quhfzy bwicaF nMU Kfilsqfn dI pRfpqI mnjUr krnI hI pYxI hY. sfzy vwloN Kfilsqfn dI pRfpqI dI syvf, iswK kOm dIaF afAux vflIaF kRoVF kRoVF nslF dy BivWK dI syvf hY. bRfhmx iksy df Xfr nhIN hY, isrP afpxy mqlb df Xfr hY. gurU ky Kflsy nMU iksy df dfs bx ky rihx dI afdq nhIN hY. ajLfdI dI muhbq vflI DVkn aYsI hMudI hY, jo asfnI nfl mfstr qfrf isMG dy vfrsF iekbfl vrigaF nMU nhIN smJfeI jf skdI.

iekbfl, vIr jI pMjfb dy sUJvfn lok Kfilsqfn nhIN chuMdy, nf hI pMjfb qoN bfhr sfry Bfrq ivwc cMgI rotI KFdy iswK AuWjV ky pMjfb afAuxf chuMdy ny.

dfKf, Kfilsqfn bxfAux leI-soc kfiem hY-koisLsL jfrI hY pr ajy iekbfl vrgy sUJvfnF dI gdfrI BfrI hY. iekbfl vrgy sUJvfn lok 1947 ‘c vI aMgryjF qoN ajLfdI hFsl krn leI awgy nhIN sI afey. iesy leI qF aMgryjF nfl sO sfl lVnf ipaf sI.

guriswK ieiqhfs dI rOsLnI ‘c agy vwDx vfilaF mUhry asIN sIs JukfAuNNdy hF, pr quhfzy vrgy aqy KusLvMq isMG, bldyv isMG, mfstr qfrf isMG, lONgovfl, surjIq isMG brnflf, igafnI jYl isMG, bUtf isMG, drbfrf isMG, pRqfp isMG kYroN, bfdl pirvfr, vrgy pMQ ivroDI sUJvfnF nMU dUroN hI slfm cMgI hY. cMgI rotI Kfx vfly bldyv isMG ny iswK kOm dI ajLfdI nMU, iswK kOm dI KusLhflI nMU afpxy kfrKfinaF qoN vfr idwqf. quhfzy vrgy iehnF sfry sUJvfnF nMU asIN(alI bfbf gFDI cflI cor ikMhdy hF)ienHF dIaF PotoaF dyK lvo http://www.flickr.com/photos/28100615@N07/

iekbfl, iekw gwl hor ieh hY ik ijhVy vIr Bfrq qoN bfhr rih ky Kfilsqfn df pRcfr kr rhy hn, Aus df koeI Kfs

Pfiedf nhIN.

dfKf, msy rMGV df isr pMjfb ivcoN af ky nhIN blik bfhroN jf ky vizaf sI. ieMdrf gFDI, jrnl vYidaf, llq mfkn, nMU AuhnF dy sihrF ivcoN AuT ky hI nhIN blik pMjfb Kfilsqfn qoN jf ky hI soDy lwgy hn. ihMdUsqfn nMU ajLfd krfAux leI gdr lihr, ihMdUsqfn ivcoN nhIN blik bfhroN hI cwlI sI. Kfilsqfn nMU ajLfd krfAux leI vI bfhroN hI lihr cwlxI hY aqy pRcfr vI bfhroN hI hoxf hY. bIqy guriswK ieiqhfs dI rOsLnI ‘c hI dl Kflsf alfieSs ny awgy vwDx dI koisLsL jfrI rwKI hoeI hY. iesy koisLsL ‘c iswK kOm iewk idn jrUr sPl hovygI aqy dunIaF dy nksLy qy Kfilsqfn rUpvfn hovygf.

iekbfl, quhfnUM afpxf imsLn pUrf krn leI nYlsn  mMzyly cfhIdy hn ijhVy nf Aumr Br jylLF 'c rihx qoN zrdy hox qy nf hI golIaF qoN.

dfKf, nYsnl mMzyly dI dl Kflsf alfieSs kdr krdf hY pr Aus dI gwl asIN qF krIey jy iswK kOm kol afpxf Auwcf suwcf qy kImqI isrijaf ieiqhfs nf hovy. nYsLnl mMzyly dI gwl krn qoN pihlF kI quhfnMU guriswK ieiqhfs dIaF kurbfnIaF njLr nhIN afeIaF. qusIN mMzyly dI gwl kIqI hY, qF quhfqoN cMgf mMzylf kOx ho skdf hY?

iekbfl jI ieh vI Xfd rwKo ik Kfilsqfn dI pRfpqI df mOjUdf ieiqhfs afpxy sLfnfmqy purfqn guriswK ieiqhfs nMU hI duhrf irhf hY. purfqn simaF ‘c vI isMGF nMU swp aqy kuwqy ilwKx vfly sn aqy awj vI quhfzy vrgy mOjUd hn. ieh vI Xfd rwKo ik dl Kflsf alfieSs pRdysF ivwc suwKF BrI ijLMdgI nhIN blik Kfilsqfn dI pRfpqI leI jlfvqnI dI ijLMdgI bqIq kr irhf hY. aYsI jlfvqnI dI ijMLdgI ivcoN sfnMU duwK nhIN blik iswK kOm dI ajLfdI (Kfilsqfn) dI pRfpqI dI ikrn njLr af rhI hY. ijLMnF icr asIN iswK kOm dI ajLfdI (Kfilsqfn) dI pRfpqI nhIN kr lYNdy, AunHF icr pRdysF dI imwTI ijMdgI vI sfzy leI imwTI jyl qoN iksy vI qrIky Gwt nhIN hY. dl Kflsf alfieSs smUh bdysLI srkfrF df DMnvfd krdf hY ijLMnF ny sfzy vrgy smUh ajLfdI psMdF nMU afpxIaF bulkF ‘c bYTf ky, sfnMU afpxy hkF dI rfKI leI sFq meI ZMg qfrIikaF nfl kuwJ bolx aqy ilwKx df aiDkfr idwqf hoieaf hY.

iekbfl, myry siqkfr Xog vIr dfKf sfihb vrgy sUrmy iswK agr afpxy prvfr nUM lY ky pMjfb ivwc qy Bfrq dy bfkI sUibaF 'c jf ky Kfilsqfn df pRcfr krn qf ibhqr hovygf.

dfKf, myry vrgy bhuq sUrmy jF mYQoN vI vwD sUrmy pirvfrF smyq pMjfb Kfilsqfn ivwc ivcr ky Kfilsqfn dI pRfpqI df pRcfr kr rhy hn, ijs idn myrI AuQy kmI mihsUs hovygI mYN phMuc jfvFgf. mYQoN pihlF ijhVy AuQy Kfilsqfn df pRcfr kr rhy hn AunHF dy hwk jF pwK ivwc KVo ky hux qwk qusIN kI Xogdfn pf rhy ho? ds skdy ho qF dso ?

qusIN iswK kOm dI ajLfdI dy pRcfrkF dy smrQk ho jF tfAUtIaF gdfrIaF muKbrIaF krn vfilaF dI kqfr ‘c jF isrP ivroDIaF dI kqfr ‘c KVy ho? qusIN kOx ho, ikQoN ho qy kI ho, ieh vI jLrUr dso qF ik quhfnMU quhfzI Xogqf muqfibk bxdf iejLq mfx siqkfr (lONgovfl dy smrQkF vFg jF iBMzrFvfilaF dy smrQkF vFg) jLrUr idwqf jf sky.

mYN kOx hF, ikQoN hF aqy kI hF, ieh qF quhfnMU pqf hI hY, ies leI mYnMU dsx dI loV nhIN ikAuNik mYN pihlF AuWpr ds afieaf hF. jy qusIN iPr vI myry vfry kuwJ puwCxf cfho, qF qusIN jgrfAuN Tfxy, dfKy Tfxy aqy luiDafxy sI afeI stfP ‘c myrIaF lgIaF PotoaF dyK skdy ho, jo afpxI jLbfnI boldIaF hn, ik mYN kOx hF qy kI hF aqy ikQoN hF.

nF mYN lfhIaF vflIaF, nF mYN luwty Tyky, shurIN Auh vsfeIaF, jo shuiraF vwloN bYTfeIaF sI pyky.

iekbfl, mYN vfr vfr jLor dyxf cfhFgf ik afpF 1984 qoN sbk jLrUr iswKIey.

dfKf, dl Kflsf alfieSs ny 1947 qoN lY ky 1984 rfhIN awj qwk sbk iswiKaf hY, ik sfnMU ihMdUsqfn qoN vwK ho ky jldI qoN jldI Kfilsqfn pRfpq krnf cfhIdf hY, qF ik ieh ihMdUsqfnI ihMdU awqvfdI lok dubfrf iswK kOm qy hmlfvr bx ky nf af skx.

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF nfl sMn 47 kFz dubfrf nhIN vfprygf?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF nfl 1978 vrgf inMrkfrI kFz dubfrf nhIN vfprygf?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF nfl jMUn 1984 vrgf iBafnk kFz dubfrf nhIN hovygf?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF nfl nvMbr 1984 vrgI kqlyafm dubfrf nhIN hovygI?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF idaF kfqlF jgdIsL tfietlr, kypI aYs igl, sumyD sYxI vrigaF, afid nMU ihMdUsqfnI kfnMUn sjfvF dyvygf?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF nMU brfbr dy sLihrI vfly sfry aiDkfr pRfpq ho skxgy?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, ihMdUaF vwloN iswK kOm nMU iewk vwKrf Drm svIkfr kr ilaf jfvygf.

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswK kOm nMU imly jLrfiem pysLF dy iKqfb Doqy jfxgy?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF nMU awqvfdI vwKvfdI afqMkvfdI kihky nhIN pukfiraf jfvygf aqy nf hI pfiksqfn dy eyjMt hox dI sLwk rhygI?

*quhfzy kol kI gRMtI hY ik ihMdUsqfn ‘c rihMidaF, iswKF dy gurduafry nhIN sfVy jfxgy aqy iswK nhIN ilqfVy jfxgy?

*jy quhfzy kol ienHF glHF df jvfb vI koeI nhIN aqy gRMtI vI koeI nhIN, qF iekvfl jI qusIN sfnMU 1984 qoN ikhVy sbk isKx dI pRyrnf dyxf cfhMudy ho. sfnMU sbk isKfAux qoN pihlF, ihMdI ihMdU ihMdUsqfnIaF nMU guriswK ieiqhfs Xfd rwKxf cfhIdf hY, ik jy iswK kOm rfj Bfg kurbfnIaF krky duaf skdI hY qF afpxf bxdf rfj Bfg vfps vI lY skdI hY. jy iswK kOm pihlF vI afpxy rfj Bfg sQfipq kr skdI sI qF hux vI afpxy bIqy ieiqhfs dI rONsnI ‘c muV afpxf rfj Bfg sQfipq kr skdI hY. ies leI smF Gwt vwD jrUr lwg skdf hY.

iekbfl, vIr jI Auh nf hovy ik 84 vrgf iewk hor GlUGfrf krvf ky hor isK mrvf bYTIey.

dfKf, kwl muslmfn rfj ‘c quhfzy ihMdUaF dI Kfqr kI 84 vrgy GlUGfry pihlF iswK kOm nfl nhIN vfpry, kI Aus vkq vI iswK sLhId krvf ky, iswK kOm sFqIN nfl bYT geI sI?

*kwl muslm hkUmq dy GlUGfry iswK kOm nMU Kqm nhIN kr sky, awj ihMdU hkUmq dy GlUGfry vI iswK kOm nMU Kqm nhIN kr skxgy.

*kwl muslm hkUmq ny drbfr sfihb aMimRqsr qy hmlf kIqf sI, awj ihMdU hkUmq ny drbfr sfihb aMimRqsr qy hmlf kIqf hY.

*kwl muslm hkUmq ny iswKF dy isrF dy muwl pfey sn, awj ihMdU hkUmq ny iswKF dy isrF dy muwl pfey hn.

*kwl muslm hkUmq ny iswKF nMU swp dy bwcy ikhf sI, awj ihMdU hkUmq ny iswKF nMU tYroirsLt afqMkvfdI ikhf hY.

*kwl muslm hkUmq ny ihMdUaF nMU GoVy rwKx dI mnfhI kIqI sI, awj ihMdU hkUmq ny isrdfr kpUr isMG jI nMU aMbYszr kfr KrIdx aqy rwKx dI mnfhI kIqI sI.(pVHo sfcI sfKI)

*kwl muslm hkUmq ny iswKF dy kfqlF nMU jfgIrF idwqIaF sn, awj ihMdU hkUmq ny iswKF dy kfqlF nMU vjLIrIaF aqy qgmy idwqy hn.

*kwl muslm hkUmq ny iswKF nMU afry nfl cIr ky sLhId kIqf sI, awj ihMdU hkUmq ny iswK nMU do jIpF mgr bMn ky ivcfilAuN pfV ky sLhId kIqf hY.

*kwl muslm hkUmq ny swq swq mhInyaF dy bwicaF nMU nyijaF qy tMigaf sI, awj ihMdU hkUmq ny swq mhIny dI bwcI dy srIr qoN kpVy Auqfr ky, srIr qy imTf mwl ky, kIVIaF dy BOx qy ibTfieaf hY. ieh myrI afpxI bwcI dI vrqf hY jo amrIkn kFgrs dy irkfrz ivwc, kFgrs mYn zYn brtn vwloN drj hY.

*kwl muslm hkUmq ny iswKF nMU bMd bMd kwt ky sLhId kIqf sI, awj ihMdU hkUmq ny ijAUNdy iswKF dIaF awKF kZIaF, jmUrF nfl nMuh iKwc iKwc qoVy, qqy srIey srIrF ivwc dI lMGfey, afid.

*kwl muslm hkUmq ny iswKF nMU AubldIaF dygF ‘c Aubfilaf sI, awj ihMdU hkUmq ny iswKF nMU Aubldy pfxI dy kVfhyaF ‘c ijAUNidaf Aubfl ky sLhId kIqf hY.

*kwl muslm hkUmq vyly cMdU qy gMgU afid vrgy iswKF dy iKlfP Bugqy sn, awj ihMdU rfj vyly, quhfzy vrgy rfmUvflIey vI iswK kOm dI cVHdI klHf dy iKlfP Bugq rhy hn.

*kwl muslm hkUmq ny jo jLbr jLulm ihMdUaF qy kIqy sn, awj ihMdU hkUmq ny Aus qoN vI vwD jLbr jLulm iswK kOm ‘qy kIqy hn aqy kr rhI hY.

*kwl aMgryjL hkUmq ny jilaF vfly bfg rfhIN iswK kqlyafm kIqI sI, awj ihMdU hkUmq ny nvMbr 1984 ‘c iswK kqlyafm kIqI hY.

*muslm aqy ihMdU hkUmq nfl sbiDMq iswKF dy GlUGfry ieh nf mfqr iesLfry hI kfPI hn pr ieiqhfs bhuq lMmf hY.  iekbfl jI, jy iswK kOm pihlF nhIN zolI qF Gbrfht awj iks gwl dI hY.

asIN ajy ijAUNdy,asIN ajy jfgdy,

asIN pMjfb Kfilsqfn ivcoN ihMdUsqfnI rfj BjfvFgy,

Kfilsqfn ajfd krfvFgy.

iekbfl, myry AuWpr jvfbI hmlf krn dI QF myry vwloN ibafn kIqIaF hkIkqF nUM ivcfrn dI koisLsL kro. afpdf vIr, iekbfl iqbal This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it

dfKf, quhfzy vwloN ilwKIaF geIaF hkIkqF nMU, jy qusIN afp hI iewk vfr iehnF nMU TMzy mqy nfl pVH ky ivcfiraf hMudf, qF sLfied quhfnMU ieh svflF Biraf Kwq myry vwl nMU nf Byjxf pYNdf.

ijhVf iKzfrI Kyz dy mYdfn ‘c jfky swt lwgx dy zroN zrI hI jfvygf Auh afpxI Kyz df pRdrsLn vI cMgf nhIN kr pfeygf aqy bfkI nfl dy iKzfrIaF df mnovl vI zygygf. aYsy zrpok iKzfrI nMU Kyz dy mYdfn qoN dUr hI rihxf cfhIdf hY.

jy hmlfvr bx ky jfx vflf, mUhirAuN hox vfly hmly qoN pihlF hI zrI jfvygf qF Auh ijwq pRfpq kdI vI  nhIN kr skygf.

jy iksy nMU kuwJ ilwK ky Byjx df sLONk hY qF jvfb afAux dI AuzIk krnf vI iswKo. hkIkqF isrP AuhI hI nhIN hMudIaF jo qusIN ilwK ky Byj idwqIaF, hkIkqF Auh vI hMudIaF hn jo quhfnMU jvfb ‘c pVHnIaF pYxgIaF.

*iekbfl jI, quhfzy jvfb ‘c ilwiKaf igaf myrf Kwq, quhfzy AuWpr jvfbI hmlf nhIN blik quhfzI hkIkq AuWqy myrI nsIhq hY. ies qy gOr PrmfAuxf aqy iswK kOm dI ajLfdI (Kfilsqfn) dI pRfpqI leI awgy afAuxf.

*iekbfl jI, gwl peIaF gulfmI dIaF jMjIrF nMU gihxy smJxf Cwz ky afpxI ibrqI nMU ajLfdI df aSnuBv krfAu. iswK kOm dI ajLfdI(Kfilsqfn)nfl sbiDMq hor nfary qy jYkfry pVHn leI ieQy kilk kr skdy ho:- http://www.khalistannews.com/content/view/1157/103/

Kfilsqfn dI pRfpqI leI hMBlf sfzf-sfQ quhfzf, quhfzy imlvrqx aqy ivcfrF dI AuzIk rhygI.

 

Kfilsqfn ijMLdfbfd

ihMdUsqfn murdfbfd

 

ihMdUsqfnIA Kfilsqfn ajLfd kro

ieMzIaf tYroirst kMntrI, ieMzIan ihMdU tYroirst.

 

gurU gRMQ ‘qy pMQ dI syvf ivwc

nf mYN ihMdUsqfnI, nf mYN pfiksqfnI, mYN hF KfilsqfnI.

prmjIq isMG dfKf

pRDfn

dl Kflsf alfieSs

 

510-774-5909

This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it

Last Updated ( Thursday, 18 February 2010 )
 
< Prev   Next >
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement